Πορφύριος Προδρομίτης, Ι. Ναός Θείας Ἀναλήψεως. Κατερίνη. Κυριακή, 14 Ιανουαρίου 2024.

Συνοδεύοντας το λείψανο του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου, «Προδρομική έξοδος».

(Η Ομιλία πραγματοποιήθηκε στο Πνευματικό Κέντρο της Θείας Αναλήψεως Κατερίνης, όπου μεταφέραμε με τον π. Αιμιλιανό και τον Αναγνώστη κ. Χρήστο Σόφκο, το Λείψανο του Τιμίου Προδρόμου, την Κυριακή 14 Ιανουαρίου 2024, στις 6.00 μ.μ. Ακροατήριο περί τα 400 άτομα. Ύστερα από πρόσκληση του Αγίου Πρωτοσυγκέλλου π. Βαρνάβα Λεοντιάδη. Κατά την εκφώνηση της Ομιλίας έγιναν ελάχιστες αλλαγές. )

Άγιε Πρωτοσύγκελλε, αγαπητέ μας πάτερ Βαρνάβα, Σεβαστοί μου πατέρες, άρχοντες του τόπου πρώην και νυν, αγαπητοί μου αδελφοί και αδελφές,

Είπαμε απόψε να κάνουμε μία έξοδο, έναν περίπατο,  μία «Προδρομική έξοδο», εδώ κοντά στο Μοναστήρι μας, και από τα Πιέρια να ρίξουμε ένα ντρασκίλι, όπως θα έλεγαν οι εντόπιοι, και να ρθούμε στην Πιερία, στην ωραία μας Κατερίνη. Από την βόρεια πλευρά του βουνού περάσαμε στην νότια, και ήρθαμε, συνοδεύοντας το Τίμιο Λείψανο του Αγίου Ιωάννη, του Προδρόμου και Βαπτιστή του Κυρίου μας. Ήρθαμε να κάνουμε μία εσπερινή επίσκεψη, μία βεγγέρα απογευματινή, εδώ στην Κατερίνη, συνοδεύοντας του Άγγελο της ερήμου, ώστε να ξεκινήσει η χρονιά με την ευλογία του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου και Βαπτιστή του Κυρίου μας.

Στο Συναξάριον της 7^ης Ιανουαρίου, διαβάζουμε:

Τῇ Ζ΄ τοῦ αὐτοῦ μηνός, Ἡ Σύναξις τοῦ Ἁγίου ἐνδόξου Προφήτου, Προδρόμου καὶ Βαπτιστοῦ Ἰωάννου. Συνέδραμε δὲ καὶ ἡ τῆς παντίμου καὶ ἁγίας αὐτοῦ Χειρὸς πρὸς τὴν Βασιλεύουσαν μετένεξις ἐξ Ἀντιοχείας, κατά τό ἔτος 957, από τον διάκονο Ιώβ.

Στους αγιορειτικούς Συναξαριστές, αναφέρεται και η μεταφορά την τιμίας δεξιάς του Προδρόμου στην αγιορειτική Μονή Διονυσίου, από την Βασιλεύουσα Κωνσταντινούπολη.

Και σήμερα, λοιπόν, Κυριακή, 14^η Ιανουαρίου 2024, την ημέρα που αποδώσαμε την μεγάλη δεσποτική εορτή των Θεοφανείων, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Σας, συνεπικουρούντος του αγίου Πρωτοσυγκέλλου του, αγαπητού μας πατρός Βαρνάβα, σκέφτηκε, γιά αυτήν την ημέρα, να Σάς μεταφέρουμε το ιερό λείψανο του Τιμίου Προδρόμου, που θησαυρίζεται στην Μονή μας αλλά και είναι ευλογίας δώρημα της αγιορειτικής Μονής του Οσίου Διονυσίου του Τραπεζούντιου. Είναι ένα τεμάχιο από το δεξί χέρι του Βαπτιστού του Κυρίου, που η αγιορειτική Μονή Διονυσίου δώρισε στην Μονή του Προδρόμου Πιερίων Ημαθίας, ύστερα από μία καταστροφική πυρκαγιά.

Πώς συνδυάζονται οι άγιοι;

Έτσι, ο χρονογράφος του μέλλοντος θα αναφέρει μαζί με τις υπόλοιπες μνήμες, στο Συναξάρι της ημέρας αυτής: «Τῇ αυτῇ ἡμέρᾳ, 14ῃ Ιανουαρίου μηνός, ἡ προσκύνησις τοῦ ἱερού λειψάνου τοῦ Τιμίου Προδρόμου, μετενεχθέντος ἐνταῦθα, ἐν Κατερίνῃ, ἐκ τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Τιμίου Προδρόμου-Σκήτη Βερροίας.»

Ήλθε, δηλαδή, στην πόλη της Κατερίνης ο Τίμιος Πρόδρομος, να αγιάσει την πόλη και να ευλογήσει τον λαό του Θεού που θα αξιωθεί να προσκυνήσει.

Όπως φανερώνουν τα Συναξάρια, τέτοια γεγονότα συνηθίζονται στην ζωή της αγίας Εκκλησίας μας. Και τα οφέλη και οι ευλογίες είναι πολλές και μεγάλες.

Ξεκινώντας την Ομιλία μας, θα επικαλεσθούμε νοερά την ευχή του αγίου επιχωρίου Αρχιερέως Σας, αγαπητού μας, του δικού μας θα έλεγα Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Κίτρους, Πλαταμώνος, και Κατερίνης, και θα προσθέσω και Πέτρας, πατρός Γεωργίου, και θα Σάς μεταφέρουμε τις πατρικές ευλογίες του δικού μας Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας κυρίου Παντελεήμονος, ο οποίος ολοθύμως ευλόγησε την παρουσία μας απόψε κοντά Σας. Πριν από λίγον καιρό εξάλλου και ο ίδιος ο δεσπότης μας ήρθε κοντά Σας, φέρνοντας και το τίμιο λείψανο του Αγίου μεγαλομάρτυρα Δημητρίου.

Σήμερα, θα μπορούσαμε να αναφερθούμε στην Ομιλία μας στους αγίους της ημέρας, τόσο αυτής που τελείωσε, της 14^ης δηλαδή Ιανουαρίου όσο και της 15^ης Ιανουαρίου. Έχουν τόσα ωραία νοήματα οι ημέρες αυτές και οι άγιοι. Ποιόν να πρωτοαναφέρουμε; Τους οσιομάρτυρες της ερήμου Σινά και Ραϊθούς; Τόν Άγιο Σάββα, το βασιλόπουλο που έγινε κτίτορας σε ένα αγιορείτικο μοναστήρι, στο Χιλιανδάρι, και στην συνέχεια αρχιεπίσκοπος Σερβίας; ή Την Αγία Νίνα την Ισαπόστολο στην Γεωργία, που ήταν και εξαδέλφη του Αγίου Μεγαλομάρτυρα Γεωρίου; Ή να αναφερθούμε στους αυριανούς αγίους, τον Όσιο Ιωάννη τον Καλυβίτη, τον τόσο αγαπητό σε όλους μας, ή και στον Άγιο Παύλο τον Θηβαίο; Μόνο ένα περιστατικό θα Σάς αναφέρω από τον Βίο του Αγίου Παύλου του Θηβαίου, που αναφέρεται σε ένα πολύ συνηθισμένο γεγονός.

Γράφει, λοιπόν, το Συναξάρι του, ότι ο σύζυγος της αδερφής του επιβουλεύονταν τον Παύλο και ήθελε να τον πάρει την περιουσία. Και τί έκανε ο Όσιος; Άρχισε μήπως τις διενέξεις, τις φασαρίες και τα δικαστήρια; Όχι, βέβαια. Το θεώρησε ευλογία του Θεού, γιά να φύγει μία ώρα αρχύτερα στην έρημο και να γίνει μοναχός. Τους παράτησε τότε, και την περιουσία και τους ίδιους, και έφυγε γιά να εκπληρώσει τον πόθο του και να αφιερωθεί στον Κύριο. Δεν ασχολήθηκε καθόλου με τα γήϊνά, τα θεώρησε επουσιώδη, γιατί στόχος του ήταν να κερδίσει τον Θεό. Πόσα χρόνια επίγειας ζωής έζησε; Εκατόν δεκατρία, τον συνάντησε μάλιστα και ο Μέγας Αντώνιος, που θα εορτάσουμε μεθαύριο την μνήμη του. Δεκαπέντε χρονών έφυγε στην Έρημο ο Όσιος Παύλος ο Θηβαίος, εκατόν δεκατρία χρόνια έζησε.

Αλλά ας αφήσουμε τους Οσίους των ημερών, και ας μιλήσουμε γιά τον αρχηγέτη, τον πρώτο Μοναχό, τον προστάτη των Μοναχών αλλά και κήρυκα της μετάνοιας γιά όλους μας.

Εφόσον, λοιπόν, ακόμα είμαστε μέσα στο εορταστικό χρώμα των Θεοφανείων και του Τιμίου Προδρόμου-μόλις πριν λίγο τελείωσε η Εννάτη Ώρα των Εορτών αυτών- ας πούμε λίγες σκέψεις, εδώ, μαζί, γιά αυτά, γιά τα γεγονότα και γιά τα πρόσωπα.

Από τον βίο του Ιωάννη, υιού Ζαχαρίου, θα μνημονεύσουμε δύο καταστάσεις: Το σκίρτημα στην γαστέρα της αγίας Ελισσάβετ, και την αφή της ακηράτου κορυφής του Δεσπότου Χριστού, στην Βάπτιση του Ιορδάνη.

Με το ένα γεγονός εισήλθε ο Ιωάννης στην ιστορία. Με το άλλο, τελειώνει η επίγεια ιστορία του. Σε λίγες ημέρες μετά την βάπτιση, θα τον συλλάβουν και θα τον στείλουν στον Άδη, γιά να συνεχίσει και εκεί το κήρυγμα του Σωτήρος. Αυτό εξάλλου αναφέρεται και στο Απολυτίκιον της ημέρας: «Ὅθεν τῆς ἀληθείας ὑπεραθλήσας, χαίρων, εὐηγγελίσω καί τοῖς ἐν Ἅδῃ, Θεόν φανερωθέντα ἐν σαρκί».

Ο Χριστός, και στις δύο δημόσιες εμφανίσεις του στον κόσμο, θα ξεκινήσει από την έρημο. Στην έρημο της Βηθλεέμ, έξω από την πόλη, το σπήλαιο της Γεννήσεως. Να μην το ξεχνάμε, αλλά και να το τονίζουμε ότι αυτή είναι η δεύτερη Γέννηση του Κυρίου μας. Η πρώτη Γέννηση συνέβη εκ του Πατρός, άνευ μητρός, προ αιώνων. Και τώρα εορτάσαμε την δεύτερη Γέννηση, την εκ Μητρός άνευ Πατρός, εν χρόνῳ και εν τόπῳ-συγκεκριμένο και αδιαμφισβήτητο γεγονός. Ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός, το δεύτερο πρόσωπο της Αγίας Τριάδος, ως Υιός γεννάται εκ του Πατρός αενάως και εκ μητρός εν χρόνῳ. Αυτά είναι δόγματα της αγίας Εκκλησίας μας.

Στην έρημο του Ιορδάνη η Βάπτιση. Ο Ιωάννης εξέρχεται από την ζωή, ο Κύριος εξέρχεται στον δημόσιο βίο του. Στα τριάντα τους έτη και οι δύο, δευτεροεξάδελφοι, κατά την βιολογική τους συγγένεια. Και όταν συμπληρώνεται το κήρυγμα του Ιωάννη ο οποίος και οδηγείται στην φυλακή και τον μαρτυρικό θάνατο, τότε εξέρχεται στο κήρυγμα ο Ιησούς, αφού περάσει βέβαια σαράντα μέρες στην Έρξημο, όπου αντιμετώπισε τους τρεις πειρασμούς του Σατανά. Δεν γίνεται δύο προφήτες να μιλούν στον λαό. Ο ένας εξέρχεται από την ζωή και ο άλλος εξέρχεται στο δημόσιο κήρυγμα. Ο Λουκάς  διατηρεί μια καινοτομία. Στο 3:20 μας πληροφορεί ότι ο Ιωάννης ο Βαπτιστής έχει συλληφθεί και αμέσως μετά ακολουθεί η αφήγηση της βάπτισης του Ιησού.

Ας πάρουμε, λοιπόν, με την σειρά τα πράγματα.

Και οι δύο, Ιωάννης και Ιησούς, γεννήθηκαν με προφητεία του Αρχαγγέλου Γαβριήλ. Ο αρχιερέας Ζαχαρίας (=αυτός που θυμάται τον Θεό) δέχθηκε το μήνυμα από τον αρχάγγελο Γαβριήλ (Λκ 1, 11), μέσα στο ιερό Βήμα, στον ναό του Σολομώντος, εν ώρᾳ λατρείας. Κώφευσε ο Ζαχαρίας, γιατί θα γεννηθεί η φωνή του Λόγου.

Ο Άγιος ένδοξος απόστολος και ευαγγελιστής Λουκάς, ήδη στο πρώτο κεφάλαιο στο ευαγγέλιό του αναφέρεται ακριβώς, με την αναλυτική και χαρμόσυνη διάθεση που τον διακρίνει, σε όσα συνέβησαν γιά την έλευση του Ιωάννη στον κόσμο. (Λκ 1, 1-25, σε όλο το κεφάλαιο). Γενικά είναι γνωστή η διήγηση στο άγιο ευαγγέλιο. Θα επιμείνουμε λίγο στον Ιωάννη.

«¹² καὶ ἐταράχθη Ζαχαρίας ἰδών, καὶ φόβος ἐπέπεσεν ἐπ’ αὐτόν. ¹³ εἶπε δὲ πρὸς αὐτὸν ὁ ἄγγελος· Μὴ φοβοῦ, Ζαχαρία· διότι εἰσηκούσθη ἡ δέησίς σου, καὶ ἡ γυνή σου Ἐλισάβετ γεννήσει υἱόν σοι, καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰωάννην· ¹⁴ καὶ ἔσται χαρά σοι καὶ ἀγαλλίασις, καὶ πολλοὶ ἐπὶ τῇ γενέσει αὐτοῦ χαρήσονται. ¹⁵ ἔσται γὰρ μέγας ἐνώπιον τοῦ Κυρίου, καὶ οἶνον καὶ σίκερα οὐ μὴ πίῃ, καὶ Πνεύματος ἁγίου πλησθήσεται ἔτι ἐκ κοιλίας μητρὸς αὐτοῦ, ¹⁶ καὶ πολλοὺς τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ ἐπιστρέψει ἐπὶ Κύριον τὸν Θεὸν αὐτῶν. ¹⁷καὶ αὐτὸς προελεύσεται ἐνώπιον αὐτοῦ ἐν πνεύματι καὶ δυνάμει Ἠλίου, ἐπιστρέψαι καρδίας πατέρων ἐπὶ τέκνα καὶ ἀπειθεῖς ἐν φρονήσει δικαίων, ἑτοιμάσαι Κυρίῳ λαὸν κατεσκευασμένον. ¹⁸ καὶ εἶπε Ζαχαρίας πρὸς τὸν ἄγγελον· Κατὰ τί γνώσομαι τοῦτο; ἐγὼ γάρ εἰμι πρεσβύτης καὶ ἡ γυνή μου προβεβηκυῖα ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτῆς. ¹⁹ καὶ ἀποκριθεὶς ὁ ἄγγελος εἶπεν αὐτῷ· Ἐγώ εἰμι Γαβριὴλ ὁ παρεστηκὼς ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, καὶ ἀπεστάλην λαλῆσαι πρός σε καὶ εὐαγγελίσασθαί σοι ταῦτα. ²⁰ καὶ ἰδοὺ ἔσῃ σιωπῶν καὶ μὴ δυνάμενος λαλῆσαι ἄχρι ἧς ἡμέρας γένηται ταῦτα, ἀνθ’ ὧν οὐκ ἐπίστευσας τοῖς λόγοις μου, οἵτινες πληρωθήσονται εἰς τὸν καιρὸν αὐτῶν.»

(Λκ 1, 39-49,56) Ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις, ἀναστάσα Μαριάμ ἐπορεύθη εἰς τήν ὀρεινήν μετά σπουδῆς, εἰς πόλιν Ἰούδα, καί εἰσῆλθεν εἰς τόν οἶκον Ζαχαρίου, καί ἠσπάσατο τήν Ἐλισάβετ. Καί ἐγένετο ὡς ἤκουσεν ἡ Ἐλισάβετ τόν ἀσπασμόν τῆς Μαρίας, ἐσκίρτησε τό βρέφος ἐν τή κοιλία αὐτῆς, καί ἐπλήσθη Πνεύματος Ἁγίου ἡ Ἐλισάβετ, καί ἀνεφώνησε φωνή μεγάλη, καί εἶπεν, Εὐλογημένη σύ ἐν γυναιξί, καί εὐλογημένος ὁ καρπός τῆς κοιλίας σου, καί πόθεν μοί τοῦτο, ἴνα ἔλθη ἡ μήτηρ τοῦ Κυρίου μου πρός μέ; ἰδού γάρ, ὡς ἐγένετο ἡ φωνή τοῦ ἀσπασμοῦ σου εἰς τά ὦτα μου, ἐσκίρτησε τό βρέφος ἐν ἀγαλλιάσει ἐν τή κοιλία μου. Καί μακαρία ἡ πιστεύσασα, ὅτι ἔσται τελείωσις τοῖς λελαλημένοις αὐτή παρά Κυρίου. (στχ. 41-45).

Καί εἶπε Μαριάμ, Μεγαλύνει ἡ ψυχή μου τόν Κύριον, καί ἠγαλλίασε τό πνεῦμα μου ἐπί τῷ Θεῶ τῷ σωτήρι μου, ὅτι ἐπέβλεψεν ἐπί τήv ταπείνωσιν τῆς δούλης αὐτοῦ. Ἰδού γάρ, ἀπό τοῦ νῦν μακαριούσι μέ πᾶσαι αἵ γενεαί. Ὅτι ἐποίησε μοί μεγαλεία ὁ δυνατός, καί ἅγιοv τό ὄνομα αὐτοῦ. Ἔμεινε δέ Μαριάμ σύν αὐτή ὡσεί μήνας τρεῖς, καί ὑπέστρεψεν εἰς τόν οἶκοv αὐτῆς.

Η στιγμή που συναντήθηκαν οι δύο έγκυες και κυοφορούσες, η Ελισάβετ και η Μαρία, που ήταν και πρωτεξαδέλφες, συνέβη κάτι συγκλονιστικό. «Ἐσκίρτησε τό βρέφος ἐν ἀγαλλιάσει». Αυτό το συγκλονιστικό βίωμα του έμβρυου που θά λάβει το όνομα Ιωάννης, θα το ζήσει και πάλι σε ηλικία τριάντα πλέον ετών ο Ιωάννης, όταν θα αναγκαστεί να ακουμπήσει «την ακήρατον κορυφήν του δεσπότου».

Λέγαμε γιά το έμβρυο Ιωάννη. Αυτό συμβαίνει προφανώς και σε κάθε ανθρώπινο έμβρυο. Δηλαδή, από την στιγμή της άκρας συλλήψεώς του, κάθε ανθρώπινο έμβρυο, είναι προικισμένο από την Παναγία Τριάδα με χαρίσματα, όπως ο Ιωάννης. Και με αυτά τα χαρίσματα γεννιέται ο κάθε άνθρωπος και αυτά τα χαρίσματα είναι ο πλούτος του και καλείται να τα δικαιώσει μετά την γέννησή του, στα χρόνια της επίγειας ζωής του.

Καταλαβαίνετε, λοιπόν, πόση ευθύνη έχουν οι μητέρες απέναντι στα έμβρυα, στους δυνάμει ανθρώπους που κυοφορούν.

Ο μακαριστός και όσιος πλέον Παΐσιος ο Αγιορείτης έλεγε ότι ο Θεός σε τρία έμβρυα έδωσε το χάρισμα της ιατρικής γιά να εφεύρουν τον καρκίνο, αλλά αυτοί οι τρεις δυνάμει άνθρωποι δεν είδαν ποτέ το φως της ζωής, γιά τον γνωστό λόγο.

Εσκίρτησε λοιπόν ο έμβρυος Ιωάννης και προσκύνησε εν αγαλλιάσει τον έμβρυο Ιησού. Και τότε η Κυρία Θεοτόκος απήγγειλε έναν εξαίρετο ύμνο.

Λένε συνήθως οι θεολογούντες και οι ιεροκήρυκες ότι η Παναγία δεν μιλάει σχεδόν καθόλου στο άγιο Ευαγγέλιο. Μένει στην σιωπή και «συνετήρει» τα ρήματα του Ιησού «εν τῇ καρδίᾳ αυτής». Τους διαφεύγει αυτός ο θαυμάσιος ύμνος που απήγγειλε η Παναγία μας, και ψάλλεται σε κάθε ορθρινή μας Ακολουθία. Και ποιός είναι αυτός ο ύμνος;

Μάς τον διέσωσε ο Λουκάς: «Μεγαλύνει ἡ ψυχή μου τὸν Κύριον καὶ ἠγαλλίασε τὸ πνεῦμά μου ἐπὶ τῷ Θεῷ τῷ Σωτῆρι μου. Ὅτι ἐπέβλεψεν ἐπὶ τὴν ταπείνωσιν τῆς δούλης Αὐτοῦ· ἰδοὺ γὰρ ἀπὸ τοῦ νῦν μακαριοῦσί με πᾶσαι αἱ γενεαί. Ὅτι ἐποίησέ μοι μεγαλεῖα ὁ δυνατὸς καὶ ἅγιον τὸ ὄνομα Αὐτοῦ, καὶ τὸ ἔλεος Αὐτοῦ εἰς γενεὰν καὶ γενεὰν τοῖς φοβουμένοις Αὐτόν.Ἐποίησε κράτος ἐν βραχίονι Αὐτοῦ, διεσκόρπισεν ὑπερηφάνους διανοίᾳ καρδίας αὐτῶν.Καθεῖλε δυνάστας ἀπὸ θρόνων καὶ ὕψωσε ταπεινούς· πεινῶντας ἐνέπλησεν ἀγαθῶν καὶ πλουτοῦντας ἐξαπέστειλε κενούς. Ἀντελάβετο Ἰσραὴλ παιδὸς Αὐτοῦ, μνησθῆναι ἐλέους, καθὼς ἐλάλησε πρὸς τοὺς πατέρας ἡμῶν, τῷ Ἀβραάμ καὶ τῷ σπέρματι Αὐτοῦ ἕως αἰῶνος.» (Λουκ. α’ 46-55).

Με τον ύμνο αυτόν, αυτήν την καρδιακή της προσευχή, η Παναγία εκφράζει την αγαλλίασή της, κάνοντας υπακοή στον αρχάγγελο Γαβριήλ και στο πατρικό θέλημα.

 Με τον ύμνο αυτόν η Κυρία Θεοτόκος καθίσταται η πρώτη υμνολόγος και υμνογράφος μέσα στο Άγιο Ευαγγέλιο αλλά και στην Αγία Εκκλησία μας. Ο αρχιερέας και προφήτης Ζαχαρίας θα ψάλει τον δικό του ύμνο, την Εννάτη Ωδή, όταν θα γεννηθεί ο Ιωάννης, μετά από τρεις ολόκληρους μήνες από τον ύμνο της Παναγίας μας.

Υπάρχει πιό πλήρης θεολογικά ύμνος; Ε, λοιπόν, η Κυρία Θεοτόκος έγκυος θεολογεί, γιά να γεννήσει τον Θεόν Λόγον, τον Κύριο ημών Ιησού Χριστό, όταν συμπληρώθηκαν οι ημέρες του τεκεῖν αὐτήν.

Και ερχόμαστε στην Βάπτιση του Κυρίου.

Αυτήν την συνάφεια τους σκιρτήματος της κυοφορίας και της Βαπτίσεως, την εμπνεόμαστε από ένα άλλο τροπάριο, του υμνογράφου αγίου Ανατολίου: Δόξα… Καὶ νῦν…Ἦχος πλ. δ΄. Ἀνατολίου. «Ἰωάννη Βαπτιστά, ὁ ἐν μήτρᾳ γνωρίσας με τὸν ἀμνόν, ἐν ποταμῷ μοι διακόνησον, μετ΄ Ἀγγέλων μοι λειτούργησον· ἐκτείνας ἅψαι τῇ παλάμῃ, τῆς κορυφῆς μου τῆς ἀχράντου· καὶ ὅταν  ἵδῃς τὰ ὄρη τρέμοντα, καὶ τὸν Ἰορδάνην ἐπαναστραφέντα, σὺν τούτοις βόησον· Ὁ σαρκωθεὶς ἐκ Παρθένου, εἰς ἡμῶν σωτηρίαν, Κύριε δόξα σοι.» (2 Ιανουαρίου, Δοξαστικό Αποστίχων Αίνων)

Άλλο φρικτό γεγονός η Βάπτιση στον Ιορδάνη, όπου και πάλι πρωτοστατούν οι δύο αυτοί άνδρες, ο Ιωάννης και ο Ιησούς, που τα ονόματά τους τα έλαβαν παρά Θεού, πριν ακόμα γεννηθούν, στην κοιλία των μητέρων τους.

Το ιστορικό γεγονός είναι γνωστό και μαρτυρείται από όλους τους αγίους ευαγγελιστές: οι εκδοχές του βαπτίσματος είναι: Μτ. 3:13-17, Μκ. 1:9-11, Λκ. 3:21-22, Ιω. 1:29-34.

Θα μπορούσαμε να σχολιάσουμε πολλά σημεία από το γεγονός αυτό και να βγάλουμε πολλά ανάλογα νοήματα. Εμείς θα μείνουμε στο αίσθημα με το οποίο και ο Ιωάννης αλλά και ο Ιορδάνης, ο άνθρωπος και ο ποταμός, αισθάνθηκαν όταν πλησίασε ο Ιησούς εν τοις ρείθροις του Ιορδάνου.

Όλα τα τροπάρια της εορτής των Θεοφανείων μιλούν γιά ένα διπλό αίσθημα: φόβος και χαρά. Ο Ιορδάνης φοβήθηκε και εστράφη εις τα οπίσω, ενώ ο Ιωάννης, ιδών τον Κύριο, έφριξε. Φόβος και χαρά τον κατέλαβε. Σε ένα τροπάριο γίνεται λόγος για τρόμο. Τρόμῳ λειτουργῶν Ιωάννης, χαίρει τῇ ψυχῇ και βοᾷ μετ’εὐφροσύνης.( Ε΄ Ιαν, Αίνων Δοξαστικό) «Γῆ καὶ θάλασσα, οἱ βουνοὶ καὶ τὰ ὄρη, καὶ ἀνθρώπων, νῦν σκιρτήσατε καρδίαι, φῶς νοητὸν εἰσδεχόμεναι.» λέει ένα προεόρτιο τροπάριο, στις 2 Ιανουαρίου. Δηλαδή όλη η κτίση και όλη η πλάση αισθάνθηκε αυτήν την αγαλλίαση, κατά την Βάπτιση του Κυρίου. «Φωνὴ βοῶντος ἤχησε καὶ οἱ βουνοὶ σκιρτήσατε». «Ποταμὸν τῆς εἰρήνης σε, καὶ χειμάῤῥουν ὡς γέγραπται, τῆς τρυφῆς» ονομάζει ένα άλλο τροπάριο τον βαπτιζόμενο Κύριο. Είναι το αίσθημα της αγαλλιάσεως, που έζησε και ως έμβρυο στην γαστέρα της Αγίας Ελισσάβετ, της μητέρας του. Είναι το αίσθημα και της Κυρίας Θεοτόκου, όταν ησπάσατο την συγγενή της Ελισσάβετ.

«Τρέμει τῇ χειρί, δειλιῶν χειροθετῆσαι·  χαίρει τῇ ψυχῇ, ἐννοῶν ὁ Ἰωάννης, ὅτι τὴν κορυφήν σου, ὑποκλῖναι ηὐδόκησας, δούλου τὴν μoρφὴν ἐνδεδυμένος, ἵνα βροτοὺς δουλείας ῥύσῃ, ἐχθροῦ κράζοντας· Εὐλογημένος ὁ ἐλθών, Θεὸς ἡμῶν δόξα σοι» λέει ο Υμνογράφος Όσιος Θεοφάνης ο Γραπτός.

Τελικά, αγαπητοί μου, αυτό το διπλό αίσθημα, σκέφτομαι, το ζούμε όλοι μέσα στην αγία Εκκλησία μας. Φόβος και χαρά. Αγαλλίαση όχι μόνο εσωτερική και πνευματική αλλά και σωματική.

Ο όλος άνθρωπος μετέχει και απολαμβάνει αυτήν την αίσθηση: φόβος και χαρά. Και τα ιερά μας κείμενα, και οι ιεροί υμνογράφοι καταγράφουν ακριβώς αυτήν την κατάσταση. Πώς την καταγράφουν; Μα το ίδιο αίσθημα έχει κάθε μέλος της αγίας μας Εκκλησίας, κάθε μέλος δηλαδή του σώματος του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, που είναι η κεφαλή της αγίας Εκκλησίας. Αυτήν την κατάσταση την ζούσαν οι άγιοι και οι άγιοι απόστολοι και οι άγιοι υμνογράφοι και κάθε γνήσιο μέλος της Αγίας Εκκλησίας. Μία ειρήνη, μία αγαλλίαση, μία πραότητα, μία χαρά, μία φλόγα που σε σιγολιώνει, μία θαλπωρή που σε αγκαλιάζει, μία γλυκύτητα που σε πλημμυρίζει. Ένας Χριστός που γεννιέται εντός σου.

Ο Άγιος Ιωάννης, που το όνομά του σημαίνει ακριβώς ευλογία, είναι μυστιπόλος, όπως τον χαρακτηρίζει ένα τροπάριο. Δηλαδή ζή το μυστήριο αλλά και εμάς μάς μυεί στο μυστήριο αυτό. Ποιό είναι αυτό το μυστήριο; Η παρουσία του Χριστού στην ζωή μας.

Ο Άγιος Ρωμανός ο ποιητής των Κοντακίων, στο Κοντάκιό του στον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο, προσπαθεί να εξηγήσει τον λόγο που βαπτίστηκε ο Χριστός στον Ιορδάνη, από μία άλλη, ωραία οπτική γωνία. Λέει δηλαδή ότι ο Αδάμ, όταν παρέβη την εντολή στον Παράδεισο, τυφλώθηκε στα μάτια και αναγνώρισε πως ήταν γυμνός. Τώρα που ο Χριστός εισέρχεται στα νερά του Ιορδάνη, ξεπλένει τα μάτια του Αδάμ και τον κάνει να αναγνωρίσει στον βαπτιζόμενο τον Χριστό, δηλαδή το δεύτερο πρόσωπο της Αγίας Τριάδος, τον Υιόν του Θεού, τον Πλάστη του. Η τύφλωση της παρακοής λύεται με την γύμνωση και την ταπείνωση του Χριστού. Θαυμάσια τα νοήματα των ποιητών αγίων μας.

Την σύνδεση της γύμνωσης του Αδάμ μετά την παράβαση της εντολής στον Παράδεισο με την γύμνωση του Κυρίου στον Ιορδάνη την κάνουν και άλλοι υμνογράφοι: «Ἀδὰμ τὴν γύμνωσιν, ἐνδύων εὔσπλαγχνε, καταστολὴν δόξης, μέλλεις γυμνοῦσθαι σαρκί, ἐν Ἰορδάνῃ ποταμῷ». (Β΄ καθ. Όρθρου, 5 Ιαν) Και άλλος υμνογράφος, ο Άγιος Ιωσήφ, λέει: «Γύμνωσιν αἰσχίστην, περιστέλλων Ἀδὰμ τοῦ προπάτορος, ἀπογυμνοῦσαι ἑκουσίως, καὶ ῥοαῖς Ἰορδάνου, σαυτὸν περιστέλλεις ὕδασι, τὰ ὑπερῷα στεγάζων Χριστέ, μόνε πολυέλεε». (5 Ιαν, γ΄ Ωδή, γ΄τροπ.)

Είναι «ὁ τῆς Παλαιᾶς καί Νέας, διαθήκης εννοείται, μεσίτης», όπως τον χαρακτηρίζει ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος.

Τί σημαίνει αυτό; Κάλεσε ο Θεός τον Αβραάμ να ξενιτευθεί και να πάει σε άγνωστο τόπο. Και χωρίς καμία απολύτως προϋπόθεση, ο Αβραάμ ξεσπιτώθηκε και ακολούθησε την φωνή του Θεού. Ούτε τον είδε τον Θεό. Μόνο τον άκουσε.

Έρχεται ο Μωϋσής και κάνει μία συμφωνία με τον Θεό. Υπήρχε μία παλαιά συμφωνία ανάμεσα στον Θεό και στον άνθρωπο, από τα χρόνια του Μωϋσή και εξής. Σαρκώνεται ο Υιός του Θεού και γίνεται ο Θεάνθρωπος και καταργεί κάθε προηγούμενη συμφωνία.

Και ερχόμαστε στο σήμερα, που ο άνθρωπος όλα τα καταργεί και λέει: «θέλω να γράψω από την αρχή κάθε έννοια και κάθε ιστορία». Ε, λοιπόν, ο Ιωάννης στέκεται και πάλι στην έρημό του και φωνάζει ακόμα και στον ίδιο τον Χριστό: Μετανοείτε, αλλάξτε γνώμη, ξανασκεφτείτε το. Βάλτε ένα ερωτηματικό στον λογισμό Σας, όπως έλεγε ο Γερο Παΐσιος, να έχουμε την ευχή Του την αγία. «Μη πεποίθατε επ’ άρχοντας, επί υιούς ανθρώπων οις ουκ έστι σωτηρία.» Άρχοντες στον κάθε άνθρωπο είναι πρωτίστως οι λογισμοί του. Μην έχετε εμπιστοσύνη στον λογισμό Σας, ρωτήστε και κανέναν άλλο. Ο Πρόδρομος ρωτούσε: Εσύ είσαι;

Είναι αλήθεια ότι κάτι γίνεται. Ένα μεγάλο ανακάτεμα σε κάθε πτυχή της κτιστής πραγματικότητας. Αλλοφρόνησε ο άνθρωπος. Αλλά ο Πρόδρομος μένει εκεί και φωνάζει: Μετανοείτε. Ξανασκεφτείτε το, μην βιάζεστε να ακούσετε τον λογισμό Σας. Ακούστε την φωνή του Προδρόμου. Μετανοήστε.

Ο Ιωάννης, λοιπόν, ένοιωθε σαν χορτάρι, έτοιμος να αρπάξει φωτιά από τον Ιησού που είναι το πυρ: «οὐ τολμῶ ὁ χόρτος προσψαῦσαι τῷ πυρί» λέει,  «πῶς ἐπιθήσω ἐπὶ τὴν κορυφήν σου χεῖρα». Ο υμνογράφος βλέπει «τὸν Βαπτιστὴν παραιτούμενον, καὶ βοῶντα τῷ φόβῳ». «Ὁ θεῖος Πρόδρομος, ἐκθαμβούμενος ἔλεγε· Πῶς βαπτίσω σε, ῥύπον μὴ ἔχοντα ὅλως; πῶς ἐκτείνω μου, τὴν δεξιὰν ἐπὶ κάραν, ἣν τρέμει τὰ σύμπαντα;» «Ἡ τοῦ Προδρόμου καὶ Βαπτιστοῦ, τοῦ Προφήτου, καὶ ὑπὲρ πάντας τιμηθέντος τοὺς Προφήτας, ἐτρόμαξε νῦν χεὶρ δεξιά.»

Και ο Ποταμός αισθάνεται τον φόβο μπροστά στον Κύριο: «Τί ἀναχαιτίζεις σου τὰ ὕδατα ὦ Ἰορδάνη; τί ἀναποδίζεις τὸ ῥεῖθρον, καὶ οὐ προβαίνεις τὴν κατὰ φύσιν πορείαν; Οὐ δύναμαι φέρειν, φησί, πῦρ καταναλίσκον· ἐξίσταμαι, καὶ φρίττω τὴν ἄκραν συγκατάβασιν.» «Ἔτρεμεν ἡ χεὶρ τοῦ Βαπτιστοῦ, ὅτε τῆς ἀχράντου κορυφῆς ἥψατο· ἐστράφη Ἰορδάνης ποταμὸς εἰς τὰ ὀπίσω, μὴ τολμῶν λειτουργῆσαί σοι·»

Ο άγιος Γρηγόριος ο θεολόγος, λοιπόν, στον Λόγο του «Εἰς τά Ἅγια Φῶτα» λέει: κεφ. 17: «ἐπεί δέ βαπτίσματος ἡ πανήγυρις, καί δεῖ μικρόν κακοπαθῆσαι τῷ δι’ἡμᾶς μορφωθέντι καί βαπτισθέντι καί σταυρωθέντι, φέρε τι περί διαφορᾶς βαπτισμάτων φιλοσοφήσωμεν, ἵνα ἀπέλθωμεν ἐντεῦθεν κεκαθαρμένοι. Ἐβάπτισε Μωϋσῆς ἀλλ’ ἐν ὕδατι· καί πρό τούτου ἐν νεφέλῃ καί ἐν θαλάσσῃ. Τυπικῶς δέ τοῦτο ἦν, ὡς καί Παύλῳ δοκεῖ·  ἡ θάλασσα τοῦ ὕδατος·  ἡ δέ νεφέλη τοῦ Πνεύματος. Τό μάννα τοῦ τῆς ζωῆς ἄρτου· τό πόμα τοῦ θείου πόματος. Ἐβάπτισεν καί Ἰωάννης, οὐκ ἔτι μέν Ἰουδαϊκῶς· οὐ γάρ ἐν ὕδατι μόνον ἀλλά καί εἰς μετάνοιαν· οὕπω δέ ὅλον πνευματικῶς· οὐ γάρ προστίθησι τό ἐν Πνεύματι. Βαπτίζει καί Ἰησοῦς, ἀλλ’ἐν Πνεύματι. Τοῦτο ἡ τελειότης. Καί πῶς οὐ Θεός, ἵνα τι παραθαρρήσω μικρόν, ἐξ οὗ καί σύ γίνῃ Θεός; Οἶδα καί τέταρτον βάπτισμα, τό διά μαρτυρίου καί αἵματος, ὅ καί αὐτός ὁ Χριστός ἐβαπτίσατο, καί πολύ γε τῶν ἄλλων αἰδεσιμώτερον, ὅσῳ δευτέροις ρύποις οὐ μολύνεται. Οἶδα καί πέμπτον ἔτι, τό τῶν δακρύων· ἀλλ’ἐπιπονώτερον, ὡς ὀ λούων καθ’ἑκάστην νύκτα τήν κλίνην αὐτοῦ καί τήν στρωμνήν τοῖς δάκρυσιν, ᾧ τῆς κακίας «προσώζεσαν καί οἱ μώλωπες»· ὅς «πενθῶν καί σκυθρωπάζων πορεύεται» καί ὅς μιμεῖται τήν ἐπιστροφήν Μανασσῆ, καί τήν τῶν Νινευϊτῶν ἠλεημένην ταπείνωσιν· ὅς φθέγγεται τάς τοῦ τελώνου φωνάς ἐν τῷ ἱερῷ, καί δικαιοῦται παρά τόν μεγάλαυχον Φαρισαῖον· ὅς καί συγκύπτει κατά τήν Χαναναίαν καί ζητεῖ φιλανθρωπίαν καί ψίχας, κυνῶν τροφήν ἅγαν λιμώττοντος.»

Μάς μένουν δηλαδή, και μετά το βάπτισμα του Χριστού και το δικό μας, δύο ακόμα βαπτίσματα. Του αίματος, που είναι το δώρο γιά τους εκλεκτούς. Και των δακρύων, που είναι γιά όλους και γιά τον καθένα μας. Πόσο πρέπει να κλάψουμε; Ένα ρήμα που λέει ο θυμόσοφος λαός θα Σάς πώ: όσο το νερό της κολυμβήθρας που βαπτιστήκαμε.

Ο σεπτός μακαριστός Γέροντάς μας, ο πατήρ Αιμιλιανός, σε μία Ομιλία του γιά τα Θεοφάνεια εύχεται, σαν κατακλείδα του Λόγου του:  «να ποθεῖτε καί νά κατέχεσθε ἀπό τόν φόβο τῆς ἐκστάσεως ἐνώπιον τοῦ Κυρίου, γιά νά γίνεται προοδεύοντας μία ἔκστασις ἀγαλλιάσεως, μέ τήν ὁποία εἴθε νά γεμίσῃ ὁ Κύριος τά σπλάγχνα σας καί κάθε κομμάτι τοῦ εἶναι σας τό ὁποῖο τοῦ προσφέρετε ἡμέρα καί νύκτα.»

Με αυτήν την ευχή και εμείς κλείνουμε απόψε τον λόγο μας και Σάς ευχόμαστε ο Πρόδρομος να προπορεύεται στην ζωή μας, στην νέα χρονιά που πριν λίγο ξεκίνησε.

Στον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο είναι αφιερωμένη μία ημέρα της εβδομάδας, όπως σίγουρα θα το γνωρίζετε. Η Τρίτη είναι η ημέρα του Τιμίου Προδρόμου, ως κήρυκα της μετανοίας. Πρώτο Πρόσωπο ο Χριστός, Δεύτερο η Παναγία, Τρίτο ο Πρόδρομος. Την Τρίτη ημέρα τιμούμε τον Πρόδρομο.

Αφιερωμένες έξι ημέρες του χρόνου:

7 Ιανουαρίου (Σύναξις Προφήτου Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου), η αρχαιότερη εορτή

24 Φεβρουαρίου (1η & 2η εύρεση της Τίμιας Κεφαλής του)

25 Μαΐου (3η εύρεση της Τίμιας Κεφαλής του)

24 Ιουνίου (Γενέθλιον του Τιμίου Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου), ορίσθηκε μετά τον καθορισμό των Χριστουγέννων (4ος αιώνας).

29 Αυγούστου (Αποτομή της Τίμιας Κεφαλής του), καθορίστηκε ομοίως τον 4ο αιώνα, και

23 Σεπτεμβρίου (Η σύλληψή του από την μητέρα του Αγία Ελισάβετ).

Είχαμε την αρχή του χρόνου, τελείωσαν οι Δεσποτικές εορτές, το άγιο Δωδεκαήμερο, βάλαμε μία αρχή. Kαι τώρα; Σήμερα η αγία Eκκλησία μάς δίνει ευλογία να βάλουμε μία καινούργια αρχή.  Και ειδικά φέτος, αυτή η αρχή συνδυάζεται με ωραίες καταστάσεις. Απόψε είχαμε πανσέληνο. Αρχίζουμε με τον πρώτο ήχο. Αρχίζουμε με το πρώτο εωθινό. Όλα αυτά δείχνουνε ότι γίνεται μία καινούργια αρχή. Και σ᾿ αυτήν την καινούργια αρχή μάς προβάλει ο Κύριος ένα παράδειγμα. Τις δύο προηγούμενες Κυριακές, μας μίλησε για το ίδιο θέμα ο ευαγγελιστής Λουκάς, αλλά με έναν διαφορετικό τρόπο. Ποιο είναι το ζητούμενο; Το ζητούμενο είναι να πλησιάσουμε τον Κύριο. Το ζητούμενο είναι να γνωρίσουμε τον Κύριο και το ζητούμενο είναι να μας γνωρίσει ο Κύριος και να αποκτήσουμε μαζί του κοινωνία και να εισέλθει εντός ημών ο Κύριος. Κι αν είναι δυνατόν -που είναι δυνατόν- να γίνουμε ένα με τον Κύριο. Αυτό είναι το ζητούμενο. Γι᾿ αυτό ήρθε ο Χριστός στον κόσμο, να μας καλέσει σε κοινωνία μαζί του. Γι᾿ αυτό και η Θεία Μετάληψη λέγεται Θεία Κοινωνία.  Τις προάλλες, λοιπόν, θυμάστε εκείνον τον κοντούλη, τον Ζακχαίο, ο οποίος τι ήταν; Αρχιτελώνης. Πολύ ψηλά. Μάζευε τους φόρους. Βασάνιζε τους ανθρώπους. Κι όμως, ταπεινώθηκε τόσο πολύ, ώστε ο Χριστός τού μίλησε με το όνομά του. Πού το ήξερε; Και τον έσωσε κι όχι μόνο αυτό, αλλά του είπε ότι θα πάει και στο σπίτι του. Προχθές, την Κυριακή δηλαδή την προηγούμενη, τι είδαμε; Είδαμε μία Χαναναία, την οποία ο Χριστός όχι απλώς την έδιωξε, αλλά την έβρισε με σκληρότατο τρόπο. Την είπε: «Δεν θα πάρω το ψωμί από τα παιδιά μου να το δώσω στα σκυλιά». Τι ζήτησε εκείνη η γυναίκα; Ζήτησε να θεραπεύσει την θυγατέρα της που ήταν δαιμονισμένη. Ο Χριστός το κορίτσι εκείνο το χαρακτήρισε σκυλί. Και ποιος τα γεννάει τα σκυλιά; Η σκύλα. Άρα την Χαναναία την χαρακτήρισε σκύλα! Πράγματι, τα μέρη εκείνα ήταν πολύ άσχημα. Πολύ αμαρτωλά. Πολύ σαρκικοί άνθρωποι. Εκείνοι λοιπόν οι δύο άνθρωποι μας έδειξαν έναν τρόπο να πλησιάσουμε τον Χριστό. Κυρίως και οι δύο έδειξαν τι; Μία βαθύτατη ταπείνωση. Όχι ταπεινοσχημία. Όχι, αχ, τι καλός που είσαι; Όχι τέτοια. Ταπείνωση από μέσα από την καρδιά. Ανέβηκε εκείνος ο γεροντάκος. Γιά να είναι αρχιτελώνης, σημαίνει ότι ήταν μεγάλης ηλικίας. Ανέβηκε πάνω στο δέντρο. Δεν υπολόγισε τίποτα. Πόσο ταπείνωσε, πόσο εξευτέλισε τον εαυτό του! Κι ερχόμαστε σ᾿ αυτήν εδώ την κυρά, την Χαναναία. Κι αυτή η ταλαίπωρη πόσο εξευτελίστηκε; Βγήκε μπροστά και φώναξε και την έβρισε ο Χριστός. Κι αυτή επέμεινε. Ναι, Χριστέ μου, έχεις δίκιο. Ναι, Κύριε, έχεις δίκιο, αλλά και τα σκυλιά γλείφουν τις πληγές, όπως έκαναν στον Λάζαρο, και μαζεύουν τα ψίχουλα κι από τα ψίχουλα θρέφονται. Σ᾿ εκείνες τις δύο περιπτώσεις, λοιπόν, έχουμε την ταπείνωση σε ύψιστο βαθμό και την επιμονή. Η Χαναναία επαινείται ακριβώς γιά την υπομονή που έδειξε και την επιμονή. Ο Χριστός την έδιωχνε κι αυτή εκεί. Και σήμερα, λοιπόν, ο ίδιος ο Χριστός μάς δείχνει έναν άλλον τρόπο γιά να πλησιάσουμε κοντά του. Αυτό είναι το ζητούμενο στην ζωή αυτήν. Τι έκανε λοιπόν σήμερα; Σήμερα μίλησε παραβολικά. Ανέφερε μία ιστορία που δεν είναι αληθινή ιστορία. Μπορεί να συμβαίνουν αυτά στον καθένα, αλλά η ιστορία είναι σαν παραμυθάκι. Είναι παραβολή. Είναι γνωστό το τι έλεγε η ιστορία, τι λέει αυτή η παραβολή. Δεν είναι πρώτη φορά που την ακούμε. Κάθε χρόνο την ακούμε. Κάθε χρόνο μ᾿ αυτήν την παραβολή αρχίζει το Τριώδιο. Και μ᾿ αυτήν την παραβολή, λοιπόν, ο Χριστός μάς δείχνει έναν άλλο τρόπο γιά να τον πλησιάσουμε. Ποιος είναι αυτός ο τρόπος; Ο τρόπος της προσευχής. Ο τρόπος της προσευχής. Οι Εβραίοι είχαν ένα όνειρο σε όλη τους την ζωή. Ποιο όνειρο; Να αξιωθούν μία φορά στην ζωή τους να πάνε στα Ιεροσόλυμα και να πάνε στον ναό, στον ναό τον λεγόμενο του Σολομώντος, στον κύριο ναό. Αυτό ήταν το όνειρό τους. Να πάνε στον ναό. Πήγαν κι αυτοί οι δύο τύποι εκεί πέρα -προσέξτε, μπορεί να αναφέρει δύο τύπους ανθρώπων, αλλά στην πραγματικότητα εγώ κι εσύ είμαστε ο ένας ή ο άλλος τύπος. Αυτό θέλει να πει ο Χριστός. Ο Χριστός δεν θέλει να πει ότι κάποτε έγινε κάτι. Ο Χριστός θέλει να πει: Κοίταξε, ξεκαθάρισε τι θέλεις. Βέβαια, όπως φαίνεται σε πολλές περιπτώσεις στο ψαλτήρι, οι Εβραίοι την είχαν αυτήν την συνήθεια. Να αναφέρουν τι γίνεται γύρω τους. Αν διαβάσετε στον 100ο ψαλμό, συνέχεια λέει αυτό το πράγμα. «Οὐκ ἐκολλήθη μοι καρδία σκαμβή, εκκλίνοντος….», λέει εδώ ο προφήτης, δεν συνδυάστηκα με ανάποδους ανθρώπους.  Σκαμβή καρδία, σκληρή καρδιά. Και «τόν καταλαλοῦντα λάθρᾳ τόν πλησίον αὐτοῦ, τοῦτον ἐξεδίωκον»· με τους κουτσομπόληδες δεν ήθελα να έχω καμία σχέση. «Ὑπερηφάνῳ ὀφθαλμῷ καί ἀπλήστῳ καρδίᾳ, τούτῳ οὐ συνήσθιον»· με τους υπερήφανους δεν ήθελα να έχω καμία σχέση, δεν ήθελα να κάτσω με τους υπερήφανους. Δηλαδή, ανέφερα έναν ψαλμό, αλλά και σε άλλες περιπτώσεις οι Εβραίοι συνήθιζαν να ασχολούνται με τους άλλους. Άρα, λοιπόν, έχουμε εδώ δύο προσωπικότητες, όχι τυχαίους, όχι δύο ανθρωπάκια που πήγαν στην εκκλησία. Όχι. Αλλά έναν τελώνη πολύ ψηλά ιστάμενο· ο τελώνης ήταν ο φόβος και ο τρόμος του κόσμου. Κι έναν φαρισαίο. Οι φαρισαίοι ήταν αυτοί που έπαιζαν τον νόμο στα δάχτυλά τους. Ήξεραν τον νόμο απ᾿ έξω κι ανακατωτά. Και κάθονται τώρα αυτοί οι δύο και προσεύχονται. Δηλαδή προσπαθούν να πλησιάσουν τον Θεό. Αυτό σημαίνει προσεύχομαι. Και ο καθένας στην προσευχή μπορεί να λέει ό,τι θέλει. Μπορεί να πει ό,τι θέλει στην προσευχή του ο καθένας. Αχ, Χριστέ μου, πονάει το ποδαράκι μου σήμερα. Το νύχι μου βγήκε. Μπορεί να πει γιά τα παιδιά του, γιά την γυναίκα του, γιά τον άνδρα της. Είχε έρθει μια φορά ένα πιτσιρίκι εδώ και λέει: «Σε παρακαλώ, προσευχήσου γιατί έχω μια ξαδέρφη που δεν με συμπεριφέρεται καθόλου καλά. Προσευχήσου ν᾿ αλλάξει το μυαλό της. Άρα, λοιπόν, στην προσευχή μπορούμε να ζητήσουμε ό,τι θέλουμε. Και να πούμε ό,τι θέλουμε. Δεν μπορεί κανείς να μας πει, πες αυτό ή πες εκείνο στην προσευχή σου. Εσύ θα μιλήσεις στον Χριστό, ό,τι θέλεις θα του πεις. Αν και βέβαια, ο ίδιος ο Χριστός μάς δίδαξε πώς θα προσευχόμαστε, λέγοντάς μας το Πάτερ ημών. Αυτοί λοιπόν οι δύο τύποι τι κάνανε; Ο ένας, ας πάρουμε τον θρησκευάμενο πρώτα, αυτό λέει και το ευαγγέλιο, τον θρησκευάμενο πρώτα, τι έκανε αυτός; Ακούστε τώρα τι έκανε. «Εὐχαριστώ σοι, ὁ Θεός». Πράγματι, λέει και το άγιο ευαγγέλιο ότι με ευχαριστία πρέπει να ξεκινάμε την προσευχή μας. Άρα, λοιπόν, μέχρι εδώ καλά πάμε. Ὁ Θεός, εὐχαριστώ σοι, βάζει λοιπόν την ευχαριστία, πολύ καλά κι αρχίζει λοιπόν. «Οὐκ εἰμί ὥσπερ οἱ λοιποί τῶν ἀνθρώπων». Ξέρεις ποιος είμαι εγώ; Εγώ δεν είμαι σαν τους άλλους. Μπράβο, πολύ καλά. Τι είναι οι άλλοι; Άρπαγες (δηλώνει αυτόν που προσευχόταν απέναντί του). Άδικοι. Βέβαια, ο τελώνης γιά να πάρει τα χρήματά του, έκανε αδικίες. Μοιχοί. Αυτό δεν το ξέρουμε. Και συνεχίζει: «Ἤ καί ὡς οὕτος ὁ τελώνης». Αφού τον είπες παραπάνω. Άρπαγα τον είπες, άδικο τον είπες, τώρα του δίνεις και μία τελευταία και λες, όχι σαν κι αυτόν. Κι αρχίζει τώρα τις καλές του πράξεις. «Νηστεύω δίς τοῦ Σαββάτου». Τότε νήστευαν δύο φορές την εβδομάδα. «Ἀποδεκατῶ πάντα ὅσα κτῶμαι». Τι έπαιρναν οι τελώνες; Την δεκάτη. Τι λέει αυτός; Ἀποδεκατῶ ὅσα κτῶμαι. Δηλαδή, τον έβαλε απέναντι και τον πυροβολάει  συνέχεια. Και βέβαια, αυτός ο τύπος αισθανόταν δικαιωμένος με αυτά που έλεγε. Σου λέει, προσεύχομαι. Ό,τι θέλω θα πω. Ωραία, ό,τι θέλεις λες. Αλλά δεν λες ό,τι θέλεις, λες ό,τι έχει σχέση με τον άλλον. Αυτό δεν λέγεται προσευχή, κάπως αλλιώς λέγεται. Πώς λέγεται αυτό; Καταλαλιά, κατάκριση, κουτσομπολιό. Πας μπροστά στον Χριστό, μπροστά στον Θεό και προσεύχεσαι και κάνεις όλα αυτά; Και πάει ο άλλος ο ταλαίπωρος, ο οποίος -αυτός ο απόστολος Λουκάς είναι θαυμάσιος στις παρομοιώσεις του, στις λέξεις που χρησιμοποιεί- «ἑστώς μακρόθεν». Δεν τολμούσε να πλησιάσει. Πώς καμιά φορά κάνει το παιδάκι μια αταξία και δεν θέλει να πλησιάσει; Φοβάται. Και κάθεται από μακριά και σε κοιτάει. Και λέει, ούτε τα μάτια του δεν μπορούσε να σηκώσει, «οὐδέ τούς ὀφθαλμούς οὐκ ἤθελεν εἰς τόν οὐρανόν ἐπᾶραι». Δηλαδή, αυτός ο άνθρωπος πόσο βαθιά είχε καταλάβει τον εαυτό του. Και έκανε και κάτι άλλο. Έτυπτε το στήθος αυτού. Δεν έχω δει, δεν το έχω κάνει ποτέ. Αλλά ακούω, όταν οι άνθρωποι θρηνούν πολλές φορές χτυπιούνται, γδέρνονται, χτυπούν το στήθος. Έβλεπα εκεί στις κηδείες αυτών των αεροπόρων, πώς χτυπιούνταν εκεί οι μάνες. Ε, αυτά έκανε αυτός. Δεν τον έκανε κανείς τίποτα. Πέρα από τον χαζούλη τον φαρισαίο, ο οποίος τον πυροβολούσε, δεν ήξερε κανείς ποιος είναι. Ένας άνθρωπος μέσα στο πλήθος. Αυτός ο άνθρωπος, λοιπόν, είχε απόλυτη συνείδηση ποιος είναι. Όχι ποιος είναι σε σχέση με τους ανθρώπους, αλλά ποιος είναι σε σχέση με τον Θεό. Αυτό είναι το μυστικό της πνευματικής ζωής. Το μυστικό της πνευματικής ζωής γι᾿ αυτούς που έχουν πνευματική ζωή, είναι να βρεις ποιος είσαι. Να βρεις το δρομολόγιό σου. Να καταλάβεις ποια είναι η σχέση σου με τον Θεό. Κι έρχεται το ερώτημα. Δηλαδή, πάντα θα είμαστε στην πρέσα όταν αναφερόμαστε στον Χριστό; Πάντα θα είμαστε οι ταλαίπωροι όταν θα αναφερόμαστε στον Χριστό; Κι απαντάει τώρα το ευαγγέλιο. Τι λέει; Ἀπῆλθεν, «κατέβη οὗτος δεδικαιωμένος». Αυτό είναι το μυστικό. Δηλαδή, το μυστικό της πνευματικής ζωής, ποιο είναι; Να κάνεις προσευχή όπως θέλεις, πες ό,τι θέλεις. Αλλά να νοιώσεις μέσα σου αυτήν την ανάπαυση. Να νοιώσεις μέσα σου αυτήν την χαρά, αυτήν την δικαίωση. Ήρθε προχθές ένας εδώ να εξομολογηθεί και μου είπε το εξής. Λέει: «Ένας φίλος, γεννούσε η γυναίκα του και μου λέει: ‘‘Ξέρεις, τώρα που είχαμε γεννητούρια, διάβαζα παρακλήσεις. Διάβαζα πολλές παρακλήσεις και είχαμε μία γέννα, δεν κατάλαβε τίποτα’’. Και λέει αυτός, είπα να το κάνω κι εγώ. Πήγα, λοιπόν, στο σπίτι και άρχισα να διαβάζω την παράκληση της Παναγίας και τότε, λέει, πρώτη φορά στην ζωή μου (είναι σαράντα πενήντα χρονών) αισθάνθηκα μέσα μου μια γλυκάδα -είναι από ένα χωριό εδώ στον κάμπο, δεν είπε γλυκύτητα, είπε γλυκάδα- αισθάνθηκα μέσα μου μια γλυκάδα, δεν ήθελα να σταματήσω». Ε, λοιπόν, αυτό είναι προσευχή. Αυτό είναι που έζησε αυτός ο ταλαίπωρος. Αισθάνθηκε δικαιωμένος. Από ποιον; Από ποιον; Από τον Θεό. Στον Θεό απευθύνθηκε η προσευχή. Από τον Θεό αισθάνθηκε δικαιωμένος. Αυτό είναι το μυστικό, αδελφοί μου. Και κλείνει το ευαγγελικό ανάγνωσμα: «Πᾶς ὁ ὑψών ἑαυτόν ταπεινωθήσεται». Κάτσε κάτω. Αν είναι δυνατόν, μπες και κάτω από τα πόδια των ανθρώπων. Αυτός θα δικαιωθεί. Με την θέλησή του. Μια φορά πήγα στον γέροντα και του είπα: «Έχω γίνει χαλί να με πατάει ο καθένας». Και ο γέροντας τι με είπε; Εγώ πήγα γιά να με δικαιώσει, αλλά ο γέροντας τι με είπε; «Άκου, να γυρίζεις γιά να του σκουπίζεις και τα παπούτσια». Αυτό είναι ταπείνωση. Όχι να αισθάνεσαι κάτω από τον καθένα, αλλά να γυρίζεις και να του σκουπίζεις και τα παπούτσια. Αυτό είναι η ανάπαυση και η δικαίωση. Αυτός θα υψωθεί. Αυτόν θα τον δει ο Χριστός και θα τον ανεβάσει πολύ ψηλά. Γιατί αυτός τον εαυτό του τον κατέβασε πολύ κάτω. Αυτό είναι το μυστικό, αδελφοί μου. Δεν χρειάζεται να κάνουμε φασαρία όταν κάνουμε προσευχή. Δεν χρειάζεται. Κάτσε εκεί στην γωνιά και να μη σε βλέπει κανένας. Πάνε μέσα στο δωμάτιό σου χωρίς να σε ξέρει κανένας. Μα δεν έχω χρόνο, ξέρεις. Ξέρεις, δουλεύω, κάνω… Η γερόντισσα Μακρίνα, μία αγία ψυχή, πήγε μέσα στην τουαλέτα και προσευχόταν μέσα στην τουαλέτα. Και ο σατανάς έκανε ό,τι είμαστε έτοιμοι να κάνουμε όλοι. Παρουσιάστηκε ο σατανάς και την λέει: «Ρυπαίνεις την προσευχή, λερώνεις την προσευχή». Και η αγία εκείνη ψυχή, ο άνθρωπος του Θεού, τι είπε; «Η κένωση του σώματος πάει κάτω, η κένωση της ψυχής ανεβαίνει πάνω».  Άρα, λοιπόν, μη με πεις ότι δεν έχεις χρόνο ή δεν έχεις χώρο να προσευχηθείς. Είδα ανθρώπους μέσα στο ασανσέρ να διαβάζουν την παράκληση. Είδα ανθρώπους μέσα στο λεωφορείο να διαβάζουν την παράκληση και τους χαιρετισμούς της Παναγίας. Είδα ανθρώπους να προσεύχονται σε κάθε τόπο. Δεν υπάρχει δικαιολογία άμα θέλεις να προσευχηθείς. Μη λες ψέματα. Μπορείς να προσευχηθείς. Τα παλιά τα χρόνια οι άνθρωποι περίμεναν πώς και πώς να πάνε στο ιερό. Σήμερα, «ἐν παντί τόπῳ τῆς δεσποτείας αὐτοῦ», σε κάθε μέρος μπορείς να προσευχηθείς, γιατί; Γιατί σήμερα δεσπόζει το Άγιο Πνεύμα στην ζωή της Εκκλησίας. Και το Άγιο Πνεύμα δεν περιορίζεται ούτε από τόπο ούτε από τρόπο ούτε από τίποτα. Το Άγιο Πνεύμα είναι πνεύμα και το «Πνεῦμα ὅπου θέλει πνεῖ». Άρα, μη μου λες ότι δεν μπορείς να προσευχηθείς ή δεν έχεις χώρο και χρόνο να προσευχηθείς. Και μας βάζει αυτήν την περικοπή το άγιο Ευαγγέλιο, η αγία Εκκλησία σήμερα που, όπως είπαμε, είναι μία καινούργια αρχή. Και σ᾿ αυτήν την καινούργια αρχή όλα συνηγορούν, όλα βοηθάνε και όπως είπα πριν, ακόμα και το φεγγάρι. Σήμερα αλλάζει το φεγγάρι. Ακόμα και τα ψαλτικά της εκκλησίας. Σήμερα μπήκαμε στον πρώτο ήχο. Σήμερα μπήκαμε στο Τριώδιο. Που το Τριώδιο τι είναι; Το Τριώδιο είναι τρεις ωδές. Τι είναι οι ωδές; Τρία τραγούδια. Άρα, αγαπητοί μου αδελφοί, να κάνουμε την ζωή μας ένα τραγούδι. Θέλεις αυτό το τραγούδι να είναι χαρούμενο; Ναι. Θέλεις αυτό το τραγούδι να είναι λυπητερό; Ναι. Αλλά να ξέρεις ότι υπάρχει το μεγάλο αυτί του Θεού, η μεγάλη καρδιά του Θεού που σ᾿ ακούει ό,τι κι αν πεις, ό,τι κι αν του πεις, όπως κι αν το πεις. Το μυστικό είναι μ᾿ αυτό που θα πεις να δικαιωθείς κι εσύ κι εγώ κι ο καθένας μας. Αγαπητοί μου αδελφοί, καλό Τριώδιο.

Η σημερινή Κυριακή, αγαπητά μου παιδιά, αγαπητοί αδελφοί και αδελφές, έχει πολλά να μας πει κι ας ξεκινήσουμε από το ότι εμείς εδώ οι Προδρομίτες την Κυριακή μετά τις 6 Φεβρουαρίου, μετά δηλαδή τη γιορτή του Αγίου Φωτίου του μεγάλου, πανηγυρίζουμε τη μνήμη των Αγίων δεκαρίθμων· με την ευλογία του σεπτού μας Ποιμενάρχη του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου μας κυρίου Παντελεήμονος ορίσαμε αυτήν την Κυριακή να εορτάζουμε τους Αγίους δεκαρίθμους φωτιστάς των Βαλκανίων. Οι αδελφοί μας οι Σλάβοι τιμώντας αυτούς που τους οδήγησαν στον χριστιανισμό εορτάζουν τους επταρίθμους Αγίους, όμως στους επταρίθμους Αγίους λείπουν οι πρωτεργάτες αυτής της μεγάλης κινήσεως που έκανε η αυτοκρατορία της Βασιλευούσης γιά τους επελθόντες εκείνους τους αιώνες βόρειους ανθρώπους. Από τους επταρίθμους έλειπαν ο πρωτεργάτης αυτού του σχεδίου και δύο ακόμα. Κι εμείς, λοιπόν, ορίσαμε το Σάββατο ή την Κυριακή μετά την εορτή του Αγίου Φωτίου να εορτάζουμε τους δεκαρίθμους πλέον, βάζοντας πρώτο τον Μέγα Φώτιο, τον Πατριάρχη της Κωνσταντινουπόλεως ο οποίος υπακούοντας στις εντολές του αυτοκράτορα Βασιλείου του Μακεδόνος, οργάνωσε ένα σχέδιο εκχριστιανισμού και εκπολιτισμού των λαών εκείνων που κατέβηκαν από τις βόρειες στέπες κι έφτασαν μέχρι πού; Δεν μας συμφέρει να το λέμε, αλλά είναι αλήθεια, μέχρι την Πελοπόννησο. Προχθές γιορτάσαμε τον Άγιο Λουκά, τον εν Στειρίω, μαζί με τον αδερφό του, ο οποίος ακριβώς, άμα διαβάσετε το συναξάρι του, είπε ότι υπέφερε από την κάθοδο των Βουλγάρων. Αν δεν γινόταν αυτό που έκανε ο Μέγας Φώτιος κανείς δεν ξέρει ποια θα ήταν η σημερινή κατάσταση. Και γλωσσολογικά αλλά πολύ περισσότερο θρησκευτικά. Οι Σλάβοι είχαν φτάσει μέχρι την Πελοπόννησο· επαναλαμβάνω, οι Σλάβοι ήταν ανθρωποφάγοι. Έκαναν θυσίες ανθρώπων στους βάρβαρους θεούς τους. Δηλαδή τον 9^ο και 10^ο αιώνα επανέφεραν στην Βαλκανική χερσόνησο τα είδωλα και θυσίαζαν ανθρώπους και τότε ο Μέγας Φώτιος με τον αυτοκράτορα σκέφτηκαν ότι δεν είναι δυνατόν αυτό να συνεχιστεί και οργάνωσαν ένα εκπολιτιστικό πρόγραμμα, ώστε αυτούς τους λαούς, οι οποίοι ήρθαν γιά να μείνουν στα Βαλκάνια, έπρεπε πάση θυσία να τους φέρουν στο φως της θεογνωσίας και να τους οδηγήσουν στην Εκκλησία. Έτσι λοιπόν, ο Πατριάρχης Φώτιος, ο οποίος βάφτισε τον βασιλιά των Βουλγάρων, τον Μπόρις, και τον ονόμασε Μιχαήλ, οργάνωσε ένα σχέδιο στο οποίο πρωτοστάτες ήταν οι Θεσσαλονικείς Μεθόδιος και Κύριλλος, οι αυτάδελφοι· δύο αδέλφια από την Θεσσαλονίκη ήταν οι πρωτοστάτες σ’ αυτό το έργο. Στην συνέχεια ήταν δύο άλλοι, επίσης αδέρφια κατά σάρκα, ο Συμεών και ο Θεόδωρος, οι οποίοι έφτασαν μέχρι την Πελοπόννησο κι έχτισαν το μοναστήρι του Μεγάλου Σπηλαίου. Γιατί; Γιατί μέχρι εκεί είχαν φτάσει οι Σλάβοι. Στην συνέχεια έχουμε τον δικό μας τον Άγιο Κλήμη -γι’ αυτό και βγάλαμε την Αγία Κάρα του- και τον Ναούμ, τον Αγγελάριο, τον Σάββα και τον Γοράσδο. Δέκα, λοιπόν, οι οποίοι οργάνωσαν αυτό το έργο του εκχριστιανισμού και του εκπολιτισμού των Σλάβων. Και τους τιμούμε εδώ στο μοναστήρι μας το Σαββάτο ή την Κυριακή μετά την εορτή του Αγίου Φωτίου. Δεν μπορούμε να καταλάβουμε τι σημαίνει αυτό γιατί σήμερα τα έχουμε όλα έτοιμα. Αν ακούσετε όμως διηγήσεις από την ιεραποστολή στην Αφρική θα πάρετε μία ιδέα το τι σημαίνει αυτό που λέω. Να ξέρεις να είναι ανθρωποφάγοι γύρω σου και να θυσιάζουν ανθρώπους στα είδωλα. Αυτό είχε επικρατήσει στα Βαλκάνια και ο Μέγας Φώτιος ήταν αυτός που με τους μαθητές του άλλαξε την πορεία της ιστορίας· γι΄ αυτό λέμε ότι ο Άγιος Φώτιος είναι τεράστιος Άγιος. Όχι απλώς Μέγας, αλλά τεράστιος Άγιος. Αν και δεν τον ξέρουμε κι έτσι που πέφτει η μνήμη του καθημερινή, ούτε καν βλέπουμε στο ημερολόγιο ότι γιορτάζει. Δεν είναι ο πρώτος Άγιος του ημερολογίου. Ο Άγιος Βουκόλος είναι ο πρώτος Άγιος. Είναι ο τρίτος και ο τέταρτος. Αλλά επαναλαμβάνω, αν δεν ήταν ο Φώτιος και ο αυτοκράτορας ο Βασίλειος ο Β΄ ο Μακεδόνας, σήμερα δεν ξέρουμε ποια θα ήταν η κατάσταση και στα Βαλκάνια και στην Ελλάδα. Εμείς έχουμε την χαρά και την τιμή και την ευλογία να θησαυρίζεται στο μοναστήρι μας η κάρα η χαριτόβρυτη του ενός από αυτούς τους μεγάλους Αγίους, του Αγίου Κλήμεντος, ο οποίος έδρασε κοντά σχετικά, δηλαδή στην περιοχή της Αχρίδας. Οι άλλοι Άγιοι έφτασαν μέχρι επάνω στην Βοημία. Πρώτο λοιπόν που σήμερα εμείς εδώ οι Προδρομίτες πανηγυρίζουμε είναι η μνήμη των δεκαρίθμων Αγίων και μάλιστα βάλαμε και την Αγία κάρα γιά να προσκυνήσετε να πάρετε την ευλογία του Αγίου και από την άλλη μεριά αφήσαμε τον Άγιο Χαραλάμπη που γιόρταζε στις δέκα του μηνός ακριβώς γιά να τον προσκυνήσετε και να σκεφτείτε ότι δεν έχει καμία σημασία η ηλικία. 113ών ετών μαρτύρησε ο Άγιος Χαραλάμπης. Και τι τον έκαναν; Τον έγδαραν ζωντανό. Γιατί καμιά φορά λέμε ε, τώρα εμείς οι γέροι να μαζευτούμε να καθίσουμε στο σπίτι μας. 113ών ετών μαρτύρησε ο Άγιος Χαραλάμπης κι επαναλαμβάνω τον έγδαραν και του έκοψαν το κεφάλι γι΄ αυτό και τον αφήσαμε εδώ, έναν σπόνδυλο του Αγίου Χαραλάμπους και ολόκληρη την πάντιμη κάρα του Αγίου Κλήμεντος. Και τώρα ας έρθουμε στον άλλο Άγιο της ημέρας, τον Άγιο Μελέτιο Αρχιεπίσκοπο της μεγάλης πόλεως Αντιοχείας. Βλέπετε, η Εκκλησία δεν είναι ξηροφάι. Η Εκκλησία είναι πολύ πλούσια τροφή. Και τροφή της Εκκλησίας, δηλαδή ημών των χριστιανών, είναι βέβαια και η υλική τροφή, αλλά όπως έλεγαν και τα τροπάρια του Αγίου Χαραλάμπους, παραθέτει ενώπιον μας τράπεζα των κατορθωμάτων του. Γι’ αυτό και θα αναφερθούμε με δύο λόγια και στον Άγιο Μελέτιο, ο οποίος ήταν ο πρόεδρος της δεύτερης Οικουμενικής Συνόδου 381 και ήταν ο Άγιος εκείνος που, ενώ ζούσε ακόμα, οι χριστιανοί της Αντιόχειας είχαν την εικόνα του και προσκυνούσαν την εικόνα του. Και στην είσοδο της Αντιόχειας υπήρχε η εικόνα του Αγίου Μελετίου κι έκανε θαύματα τεράστια. Πολύ μεγάλος Άγιος ο Άγιος Μελέτιος. Αλλά ας μην πούμε περισσότερα, γιά τον Άγιο Μελέτιο που ήταν φίλος με τον Μέγα Βασίλειο και μοιάζουν κιόλας, γιά να προχωρήσουμε στο Άγιο Ευαγγέλιο. Πραγματικά όπως το είδατε εξάλλου, αυτή η ευαγγελική περικοπή θα έλεγα ότι κάνει και την πιο σκληρή καρδιά να ραγίσει. Κάνει και τον πιο σκληρό άνθρωπο να δει αν στέκεται καλά σ΄ αυτό που κάνει. Άμα συνδυάσουμε το ευαγγελικό ανάγνωσμα με το αποστολικό ανάγνωσμα, θα δούμε ένα πράγμα τα σαρκικά πάθη δεν αφήνουν τον άνθρωπο να μετανοήσει. Έλεγε ο Απόστολος ότι όποιος πορνεύει με την γενετήσια πράξη, την οποία ο Θεός έδωσε, κολλάει στην πόρνη. Και δεν είναι εύκολο να ξεκολλήσει. Γιατί είναι ευλογημένος ο γάμος; Γιατί κολλάει το ζευγάρι και ξεκολλάει μόνο διά του θανάτου. Όλα τα άλλα είναι, θα έλεγα, παράνομα και φέρνουν πολύ μεγάλες δυσκολίες. Η μεγαλύτερη δυσκολία είναι ότι δεν μπορεί ο άνθρωπος να ξεκολλήσει. Γι΄ αυτό και σήμερα αναφέροντας τον γιο εκείνο, τον ταλαίπωρο, το λέει: «ζῶν ἀσώτως» και λέει και ο μεγάλος του αδερφός: Τά ΄φαγε με τις πόρνες. Κι όμως, αυτός ξεκόλλησε και κατάφερε να γυρίσει πίσω. Ακούσαμε ένα τροπάριο του Τριωδίου στον όρθρο που έλεγε: Χριστέ μου, άπλωσες τα χέρια σου στον σταυρό γιά να με αρπάξεις από τα δίχτυα του σατανά». Θαυμάσια εικόνα. Αν, λοιπόν, βλέπετε τον Χριστό να είναι πάνω στον σταυρό και να είναι και το σώμα επάνω στον σταυρό και να έχει απλωμένα τα χέρια, να σκέφτεστε αυτό. Ότι τα απλωμένα αυτά χέρια είναι γιά να αρπάξει εμένα κι εσένα από τα δίχτυα του σατανά. Δε θα κλείσουν τα χέρια ποτέ. Κι όχι μόνο δε θα κλείσουν τα χέρια, αλλά και οι πληγές που έχουν τα χέρια και τα πόδια και η πλευρά δεν θα γιατρευτούν. Δε θα κλείσουνε. Το πρωί, λοιπόν, σήμερα στην πρώτη ωδή ψάλλαμε ένα τροπάριο, ένα τροπάριο που μας πήγε πολύ πίσω, πολύ πίσω. «Τήν Μωσέως ᾠδήν ἀναλαβούσα βόησον, ψυχή, βοηθός καί σκεπαστής ἐγένετό μοι εἰς σωτηρίαν, οὕτος μου Θεός καί δοξάσω αὐτόν, Θεός τοῦ πατρός μου καί ὑψώσω αὐτόν». Δηλαδή, η σημερινή Κυριακή που συνήθως την περιορίζουμε στην ευαγγελική περικοπή, έχει τόσο πλούτο νοημάτων και θα έλεγα πνευματικής τροφής που καλό είναι όλα αυτά να τα εκθέτουμε ενώπιόν μας και να τρώμε. Να χορταίνουμε από την πνευματική ζωή. Από την πνευματική τροφή που μας δίνει η αγία εκκλησία. Η εκκλησία δεν είναι ξερά πράγματα. Δεν είναι ηθικισμός η εκκλησία. Δεν είναι η εκκλησία απαγορεύσεις και δικαστήριο. Η εκκλησία τι είναι; Η εκκλησία είναι η αγκαλιά του Πατέρα. Γι΄ αυτό και ο Χριστός έχει τα χέρια ανοιχτά. Γιατί ακριβώς είναι μία αγκαλιά. Τα ξέρουμε τα γράμματα του ευαγγελίου. Τα ακούσαμε και τα ξανακούσαμε και θα τα ξανακούσουμε και μέχρι να πεθάνουμε θα ακούμε τα λόγια του ευαγγελίου τα ίδια. Γι΄ αυτό και δεν έχουν καμία δικαιολογία αυτοί που λένε ότι δεν καταλαβαίνουν την γλώσσα του ευαγγελίου και την γλώσσα της εκκλησίας. Αν είχαν λίγο φιλότιμο, μια φορά να τα διαβάσεις, μια φορά να τα ακούσεις, τα ξέρεις σε όλη σου την ζωή. Αυτή η μελέτη είναι αυτή που δίνει κάθε φορά καινούργια νοήματα στον νου και στην καρδιά και τρέφει τον πιστό. Γνωστή η ιστορία, ένας πατέρας είχε δύο γιούς και δε συμφωνώ καθόλου με τις οικογένειες που έχουν μόνο δύο παιδιά. Όχι μόνο δε συμφωνώ, αλλά στεναχωριέμαι αφάνταστα. Άλλο τώρα αν υπάρχουν λόγοι ιατρικοί, άλλο αυτό. Αλλά δύο παιδιά σημαίνει, πεθαίνεις. Δεν θα πεθάνεις σήμερα; Θα πεθάνεις αύριο. Και η ερώτηση είναι: Πού είναι τα άλλα παιδιά; Δεν γίνεται να έρχεται ένα ζευγάρι με 40 χρόνια γάμου και να έχει δύο παιδιά. Κάτι συνέβη. Εκτός από λόγους υγείας. Όταν υπάρχουν λόγοι υγείας, αυτό είναι άλλη ιστορία. Κι αυτά τα δύο παιδιά λοιπόν, ο ένας ήταν καλός, έτσι γίνεται συνήθως κι ο άλλος ήταν αλητάκος. Κι ο καλός έμεινε κοντά στον πατέρα, ο δε αλητάκος του είπε: Δώσε μου ό,τι μου ανήκει. Βλέπετε, γιά να καταλάβει κανείς το άγιο ευαγγέλιο, πρέπει να ξέρει πολύ καλά την Παλαιά Διαθήκη. Γιά να καταλάβει κανείς το άγιο ευαγγέλιο, πρέπει να ξέρει κανείς πολύ καλά την Παλαιά Διαθήκη. Δικαίωμα κληρονομίας στην πατρική περιουσία, σύμφωνα με την Παλαιά Διαθήκη, είχε μόνον ο πρώτος γιος. Ναι. Το ότι ο πατέρας έδωσε στον δεύτερο γιο «τό ἐπιβάλλον μέρος τῆς οὐσίας», αυτό είναι το πρώτο σκάνδαλο που έγινε με το άγιο ευαγγέλιο. Το ότι δηλαδή, όλοι κληρονομούμε μέσα στην εκκλησία. Όχι μόνο ο μεγάλος γιος. Κι ο μικρός κι ο δεύτερος κι ο τρίτος και να το ξέρουν αυτό οι γονείς και να φροντίζουν να τακτοποιούν τα θέματα πριν φτάσουν στα γεράσματα. Γιατί όταν φτάσουν στα γεράσματα … να ξέρουν οι γονείς και να τακτοποιούν τα θέματα της περιουσίας, η οποία περιουσία -προσέξτε- ανήκει στους κληρονόμους. Δεν ανήκει σε αυτόν που την διαχειρίζεται. Βάλτε το καλά στο μυαλό σας αυτό. Η περιουσία ανήκει στους κληρονόμους. Και οι περισσότερες φασαρίες στην Ελλάδα, οι περισσότερες έχθρες είναι ακριβώς γιατί οι γονείς δεν τα φροντίζετε. Αυτό είναι τραγικό λάθος. Αυτός λοιπόν ο πατέρας εδώ, τού ᾿δωσε του μικρού, ο οποίος τι έκανε; Πήγε και τα έφαγε. Και τά ᾿φαγε κι αυτός δεν ξέρει πώς. Ναι, αλλά έφτασε μάλιστα να φυλάγει γουρούνια. Τα γουρούνια, λέει ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, είναι τα ζώα στα οποία μεταμορφώνεται το δαιμόνιο της πορνείας. Και ο γέροντας Ιωσήφ ο ησυχαστής, ο όσιος Ιωσήφ ο ησυχαστής, το έζησε αυτό και μία μέρα που είχε δαιμονικό πειρασμό, το άρπαξε το δαιμόνιο και ήταν γουρούνι, αγριογούρουνο και βρώμισε ο τόπος. Γι΄ αυτό λέγει, βόσκων χοίρους. Όλες οι λέξεις του ευαγγελίου δεν είναι τυχαία τοποθετημένες. Έχουν πολύ μεγάλη σημασία και πολύ βαθιά σημασία. Ξεκινάμε από τον Αδάμ. Εκεί παίχτηκε το πρώτο παιχνίδι. Το πολύ σκληρό παιχνίδι. Να τά ᾿χεις όλα, να είναι όλα δικά σου και να σου πει κάποιος προς τα εκεί μην πας κι εσύ να πας εκεί. Ε, τώρα, αυτό τι είναι;  Πώς να σε ανεχτεί; Αυτός που έχει, αυτός που σου τα έδωσε; Η σημερινή παραβολή είναι, θα λέγαμε, ο καθρέφτης της περιπέτειας του Αδάμ. Και ο νέος Αδάμ, ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός, είναι αυτός που του λέει. Και τι λέει; Λέει ότι αυτός ο αλήτης, αυτός ο τρισάθλιος, αυτό το χαμένο, τι είπε; «Ἀναστάς πορεύσομαι πρός τόν πατέρα μου». Αυτό είναι το μυστικό της πνευματικής ζωής. Να γυρίσουμε προς τον Πατέρα. Τα προηγούμενα ευαγγέλια μετά τις δεσποτικές εορτές παρουσίαζαν πρόσωπα που αναζητούσαν, τι; Τον Κύριο. Τον Ιησού Χριστό. Τώρα έρχεται εδώ ο ίδιος ο Χριστός και λέει, τι λέει; Ο Πατέρας. Και η προσευχή που μας έμαθε δεν αναφερόταν στο πρόσωπό του, αλλά αναφέρονταν στον Πατέρα. Αυτή είναι η εκκλησία. Η εκκλησία έχει αρχηγό τον Πατέρα. Ο Χριστός είναι η φανέρωση της αγάπης του Πατρός. Ο Χριστός είναι η αυτοθυσία. Γιατί; Γιά ποιον λόγο; Γιά να σώσει εσένα κι εμένα. Είναι γνωστά αυτά, πώς ξεκίνησε, πώς γύρισε. Υπάρχει, όμως, μία λεπτομέρεια. Εκεί που λέει τι τον φόρεσε, τι τον έντυσε. Λέει ότι τον έντυσε την στολήν την πρώτην. Υπάρχει η ιστορία ενός γέρου ο οποίος είχε ξεφύγει, αν και ήταν καλόγερος. Αλλά είχε πολύ μεγάλη αρετή και όταν μετανόησε και γύρισε, είδε ένα δικαστήριο. Και στο δικαστήριο ο κατηγορούμενος ήταν αυτός. Αλλά είχε τόσο βαθιά αρετή και τόσο βαθιά συντριβή της καρδιάς που τι έγινε; Η Αγία Τριάδα τον φόρεσε την στολή την πρώτη. «Φορέστε στον Γελάσιο την κόκκινη στολή, τον βύσσο, την αυτοκρατορική στολή». Κι έτσι λοιπόν, αυτός ο άνθρωπος, τον οποίον υπηρέτησα και μου χάρισε πολλά δώρα, αυτός ο άνθρωπος ακριβώς έγινε δεκτός από τον Πατέρα, όπως ο άσωτος. Μετά τι του φόρεσε; Μετά του φόρεσε «δακτύλιον». Γιατί του φόρεσε δακτύλιον; Γιατί τού ᾿δωσε δαχτυλίδι; Γιατί το δαχτυλίδι δεν είναι απλή ιστορία. Πας και βρίσκεις ένα δαχτυλίδι και το αγοράζεις και το φοράς. Το δαχτυλίδι είναι η σφραγίδα. Αν του φορούσε μόνο την στολή και δεν του φορούσε το δαχτυλίδι, δεν θα ήταν νόμιμη η σωτηρία του. Τού ᾿δωσε δαχτυλίδι. Αυτό σημαίνει το δαχτυλίδι. Ότι εσύ πλέον είσαι κύριος. Κι έκανε και κάτι άλλο. Τι άλλο έκανε; Φανταστείτε τώρα ένα παληκαράκι -πόσων χρονών να ήτανε, εικοσιπέντε; άντε τριάντα- να έρχεται από πέρα με τα ξεσκισμένα ρούχα βρώμικος -στα γουρούνια ήταν- και να είναι και ξυπόλυτος. Να είναι και ξυπόλυτος. Πολύ μεγάλη σημασία έχει. Αυτό έχει πολύ μεγάλη σημασία. Δηλαδή είχε φτάσει σε τέλεια περιφρόνηση. Δεν έφτανε πιο κάτω. Από εκείνο το σημείο πιο κάτω δεν υπήρχε. Κι ο πατέρας του τού έδωσε υποδήματα εις τους πόδας. Και δεν φορούσαν όλοι τους παπούτσια. Όχι παπούτσια, σανδάλια, υποδήματα. Αυτά τα τρία στοιχεία, δηλαδή, η στολή η πρώτη, το δαχτυλίδι και τα υποδήματα δεν δείχνουν ότι απλώς τον συγχώρησε και τον δέχτηκε. Αλλά τον αποκατέστησε στην πρώτη δόξα. Αυτό είναι το νόημα της ενδυμασίας. Να μην πούμε άλλα γι᾿ αυτά, να πάμε λίγο στον μεγαλύτερο αδερφό. Έχω την εντύπωση ότι πλέον όλοι μας είμαστε και ο άσωτος και ο μεγάλος αδερφός και όλοι μας, στην ζωή μας, έρχονται στιγμές που είμαστε ο μεγάλος αδερφός κι έχουμε στιγμές που είμαστε ο μικρότερος αδελφός. Ο πατέρας παρουσιάζεται με μία συγκεκριμένη μορφή. Τι λέει; Ότι ο πατέρας και στις δύο περιπτώσεις τους είδε από μακριά να έρχονται. Τους περίμενε. Και τον μεγάλο «ἔτι δὲ αὐτοῦ μακρὰν ἀπέχοντος εἶδεν αὐτόν ὁ πατήρ» και ο άλλος πάλι, «ὁ πατήρ ἐξελθών». Δηλαδή και στις δύο περιπτώσεις ο πατέρας περιμένει. Και στις δύο περιπτώσεις ο πατέρας περιμένει. Φοβερό πράγμα. Και βέβαια, όταν ήμουνα παιδί είχα μία δυσκολία, τραγική δυσκολία, όταν με έπιανε αυτή η σκέψη τρελαινόμουν. Άραγε, είμαι παιδί αυτού του πατέρα κι αυτής της μάνας; Αυτό μέχρι τα δεκαοχτώ με τάραζε. Δεν μ᾿ άφηνε να ησυχάσω ποτέ. Η ζωή μου ήταν μια ανισορροπία. Έψαχνα τον πατέρα μου. Και οι ευχές των σαρκικών γονέων, το πιστεύω αυτό, με οδήγησαν και βρήκα πατέρα. Πνευματικό πατέρα. Κι ο πατέρας μου, ο πνευματικός, μου είπε το εξής, ακούστε το εσείς οι γονείς: «Άκου, παιδί μου, αυτοί που μας έφεραν στον κόσμο, που μας γέννησαν, γίνονται μέρος του σχεδίου του Θεού γιά να ᾿ρθούμε εμείς στον κόσμο». Δεν τα γεννάτε εσείς τα παιδιά. Όχι κι είναι λάθος να πιστεύετε ότι γεννάτε εσείς τα παιδιά. Και είναι λάθος να απαιτείτε από τα παιδιά σας να σας φυλάξουν, δεν ξέρω τι να σας κάνουν, να σας γηροκομήσουν, εγώ σε σπούδασα και οφείλεις να με γηροκομήσεις. Αυτά είναι τραγικά λάθη. Είναι εγκλήματα στην προσωπικότητα των παιδιών. Και μου είπε ο γέροντας το εξής: «Άκου, παιδί μου, οι γονείς μας έφεραν στον κόσμο, γιατί αυτό ήταν το σχέδιο του Θεού, αλλά πατέρας μας είναι ο ουράνιος πατέρας. Αυτός αποφασίζει γιά το αν θα γεννηθείς κι εσύ κι εγώ κι ο καθένας. Και μητέρα μας είναι η αγία εκκλησία». Και μου είπε και κάτι άλλο. «Αν είναι να παντρευτείς και να πάρεις μία γυναίκα, αυτή η γυναίκα σου να είναι η αγία Εκκλησία». Αυτό είναι το μυστήριο της ιεροσύνης. Βλέπετε, λοιπόν, αγαπητοί μου αδελφοί ότι ο άνθρωπος είτε το καταλαβαίνει είτε δεν το καταλαβαίνει, είτε είναι δίκαιος είτε είναι αμαρτωλός, ένα πράγμα ψάχνει, ποιο; Ποιο πράγμα; Τα χέρια που τον έπλασαν. «Αἱ χεῖρες σου ἐποίησάν με καί ἔπλασάν με». Δηλαδή, τον ουράνιο Πατέρα. Αυτόν ψάχνεις. Γι᾿ αυτό η σημερινή ευαγγελική περικοπή είναι πολύ σπουδαία. Είναι πολύ σπουδαία. Είναι θεμέλιο. Δεν μπορείς να απορρίψεις τον συνάνθρωπό σου. Να τον βλέπεις να βρίσκεται σε μία άσχημη κατάσταση. Δεν μπορείς, δεν μπορείς να τον διώχνεις. Δεν έχεις δικαίωμα να καταδικάζεις τον συνάνθρωπό σου, ακόμα και να τον βλέπεις να είναι μέσα στον βούρκο. Άλλος έχει τον λόγο. Άλλος θ᾿ αποφασίσει. Εσύ κοίτα να μην ζηλέψεις που όταν θα γυρίσει εκείνος, τον οποίον εσύ καταδίκασες, ο ουράνιος Πατέρας θα τον τιμήσει. Αυτό που έκανε δηλαδή ο μεγάλος γιος, ο οποίος ζούσε μέσα στην εκκλησία, έτσι; Γιά τους ΄΄καλούς ανθρώπους΄΄ είναι αυτό. Ο μεγάλος γιος λέει ότι ήταν σπίτι. Μέσα στο σπίτι. Το σπίτι είναι η εκκλησία μας. Δεν ήταν έξω από το σπίτι. Ήταν μέσα στο σπίτι. Λοιπόν, ο πατέρας είναι αυτός που έχει το σπίτι. Και το σπίτι είναι η εκκλησία. Κύριος του σπιτιού είναι ο ουράνιος Πατέρας. Εμείς είμαστε τα αδέρφια ή οι δούλοι. Οι δούλοι τι έκαναν; Ό,τι κάνουν συνήθως οι μικροί άνθρωποι. Πολύ χθαμαλό πράγμα αυτό, πολύ τιποτένιο. Ξέρεις; Α, θα σε πω εγώ. Έρχονται και μας λένε διάφορα. Καλύτερα να κρατήσεις το στόμα σου κλειστό. Ξέρεις τι έγινε; Δε θέλω να μάθω. Ούτε ν΄ ακούσω θέλω ούτε να μάθω. Σε παρακαλώ, σταμάτα αυτήν την στιγμή. Μα.. Όχι, δεν υπάρχει ούτε μα ούτε μου. Δε θέλω να μάθω. Αυτό λέγεται ρουφιανιά. Αυτό έκαναν οι δούλοι, οι μικροί άνθρωποι. Πήγαν και είπαν στον μεγάλο, ξέρεις τι γίνεται; Εμείς θα σου πούμε. Γλεντάνε. Κι αντί να πει κι αυτός, δόξα τω Θεώ, γλέντι στο σπίτι μας, αυτός στενοχωρέθηκε. Κι άρχισε να βρίζει τον πατέρα του. Σ᾿ εμένα δεν έκανες τίποτα. Πόσες φορές τα έχουμε πει αυτά; Γιά σκεφτείτε! Αυτόν τον αγαπάς περισσότερο κι εμένα δεν με δίνεις σημασία. Πόσες φορές τα έχουμε πει αυτά; Είτε είμαστε μικροί είτε είμαστε μεγάλοι. Βλέπετε, το άγιο ευαγγέλιο είναι πολύ καθαρός καθρέφτης. Σε ξεπλένει, σε ξετινάζει. Ναι. Δε γίνεται αλλιώς. Αυτός ο ταλαίπωρος τα πέταξε όλα μέσα στη βρωμιά. Εσύ που λες ότι είσαι καλός, κάνεις χειρότερα. Παρ᾿ όλα αυτά, αγαπητοί μου αδελφοί και αδελφές αυτά τα λόγια τα ακούμε τώρα γιατί εισερχόμαστε σε μία πολύ σπουδαία χρονική περίοδο, η οποία κατά την πρώτη εκκλησία ήταν η περίοδος της προετοιμασίας γιά το άγιο βάπτισμα. Γι᾿ αυτό και το πρωί ψάλαμε «τήν Μωσέως ᾠδήν». Γιατί η Μωσέως ωδή τι ήταν; Ήταν το τραγούδι που τραγούδησαν οι Εβραίοι όταν έφυγαν από την Αίγυπτο, σώθηκαν και πέρασαν μέσα από τον Ιορδάνη. Δηλαδή, πέρασαν μέσα από το νερό, ξεπλύθηκαν κι έφυγαν από την άλλη μεριά. Το τι πέρασαν μετά, είναι άλλη ιστορία. Αυτά λοιπόν μας παραδίνει η αγία εκκλησία σήμερα, ακριβώς γιά να ετοιμαστούμε. Σήμερα το βάπτισμα του ύδατος έγινε σε μικρή ηλικία και δεν το καταλαβαίνουμε. Σήμερα έχουμε το βάπτισμα των δακρύων. Κλάψτε όσο μπορείτε και λίγο παραπάνω. Δεν χρειάζεται να σας βλέπουν σαν κι εμένα που δεν μπορώ να κρυφτώ και γίνομαι ρεζίλι. Κάτσε σε μια γωνιά και κλάψε, όσο μπορείς. Και έχει ένα αστείο, καμιά φορά μπορεί να το είδατε και στα έργα. Λέει ο βασιλιάς ή η βασίλισσα, θα κλάψω τώρα, φέρε μου το δοχείο των δακρύων. Το πάει ο δούλος και βάζει ένα δάκρυ και λέει ότι έκλαψε. Όσο μπορείτε. Πρέπει να κλάψουμε τόσο, όσο ήταν το νερό της κολυμβήθρας όταν βαφτιστήκαμε. Έτσι λένε οι νηπτικοί πατέρες. Και είτε είσαι άντρας -και οι σκληροί άντρες δεν κλαίνε- είτε είσαι γυναίκα -και το παρακάνεις. Άσε αυτά τα δάκρυα, δεν μετράνε. Βγάλε δάκρυα μετανοίας. Βγάλε δάκρυα μετανοίας, είτε είσαι καλός είτε είσαι κακός, και πες αυτό που ακούσαμε το πρωί στο τροπάριο. Πάτερ αγαθέ, ότι μου έδωσες το έφθειρα, το κατέστρεψα. Μα εγώ δεν το έκανα αυτό. Δεν τό ᾿κανες; Φύλαξες παρθενία; Έλα τώρα τι ασχολείσαι με αυτά; Ναι, το μεγαλύτερο δώρο στον άνθρωπο είναι. Φυλάχτηκες από τα μάτια σου; Απ᾿ τα χέρια σου; Απ᾿ τα αυτιά σου; Αυτά όλα σημαίνουν ότι κατέστρεψες τον πλούτο που σου χάρισε ο Χριστός. Και να πούμε αυτό που είπε ο άσωτος. «Πάτερ, ἥμαρτον εἰς τόν οὐρανόν καί ἐνώπιόν σου καί οὑκέτι εἰμί ἄξιος κληθῆναι υἱός σου. Ποίησόν με ὡς ἕνα τῶν μισθίων σου». Αμάρτησα ενώπιόν σου, πατέρα, δεν μπορώ πλέον, δεν αξίζω. Κάνε με τουλάχιστον δούλο σου, αλλά τουλάχιστον σε παρακαλώ, μη με πετάξεις κάνε με έναν δούλο σου. Αμήν.

Ομιλία του Γέροντα που πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 4 Δεκεμβρίου 2022, στα πλαίσια της σειράς ομιλιών «Εσπερινά Κηρύγματα» στον Ιερό Ναό Αγίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου Γιαννιτσών, με αφορμή την μνήμη της Αγίας Μεγαλομάρτυρος Βαρβάρας.

«Από τα Άγια των Αγίων στο σπήλαιο της Βηθλεέμ: Ένα ταξίδι στον χρόνο, στον τόπο και στον τρόπο». Ομιλία του Γέροντα που πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια των Ακαδημαϊκών και Πνευματικὠν Διαλόγων την Κυριακή 27 Νοεμβρίου 2022, μετά από την ευγενή πρόσκληση του υπευθύνου των Ακαδημαϊκών Διαλόγων, πανοσιολογιωτάτου Αρχιμανδρίτου κυρίου Σωσιπάτρου Πιτούλια, με την ευλογία του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου μας, Κυρίου κ. Παντελεήμονος. Μία ομιλία-ωδή προς το πάνσεπτο πρόσωπο της Υπεραγίας Θεοτόκου. Μέσα από ύμνους που ψάλλονται κατά την διάρκεια της εορτής των Εισοδίων της στα Άγια των Αγίων, εμβαθύνουμε στο νόημα της εορτής και παράλληλα, ταξιδεύοντας με το μεγάλο καράβι που λέγεται Εκκλησία, εισοδεύουμε στην μητρόπολη των εορτών, τα Χριστούγεννα.