Όσιος Αντώνιος ο νέος: Ο Πολιούχος, πατέρας & προστάτης της Βέρροιας
Μεγάλη η συγκίνησή μας σήμερα γιά την μεγάλη ημέρα, την αυριανή, γιά την γεννέτειρα πόλη μας.
Σαν σήμερα, περί το 950μ.Χ., έφτασε στην πόλη το πάντιμο λείψανο του Οσίου Αντωνίου, που εκοιμήθη την πρώτη Ιανουαρίου μηνός σε ένα καταμουσκεμμένο από ποταμίσια νερά σπήλαιο. Χίλια εξηντα τρία έτη δηλαδή η Μακεδονική πόλη της Βέρειας φρουρείται από τον υιιό της, τον Αντώνιο, τουπίκλην Γιαννούλης, ο οποίος ασκήθηκε στις παρόχθιες σπηλιές της νότιας κοίτης του Αλιάκμονα.
Αναρωτιόμαστε, πόσες πόλεις άραγε της Ορθοδοξίας ή καλλίτερα της ευλογημένης μας πατρίδας έχουν αυτό το μέγιστο προνόμιο; Να έχουν δηλαδή πολιούχο και ο πολιούχος τους να είναι και γέννημά τους; Εδώ, στην Μακεδονία μας, πέρα από την Συμβασιλεύουσα, την Θεσσαλονίκη μας, δεν σκέφτομαι να υπάρχει και κάποια άλλη. Έχει η Θεσσαλονίκη έναν Δημήτριο, γέννημα, θρέμμα και φρουρό της, έχει και η Βέροια ένα Αντώνιο, γέννημα, θρέμμα και φρουρό της. Μεγαλείο.
Κυριακή μετά τα Φώτα
Το ευαγγελικό ανάγνωσμα: Κατά Ματθαίον, Κεφ. 4, χωρία 12 έως 17.
Δ΄. 12 Τώ καιρώ εκείνω, ἀκούσας ὁ ᾿Ιησοῦς ὅτι ᾿Ιωάννης παρεδόθη, ἀνεχώρησεν εἰς τὴν Γαλιλαίαν, 13 καὶ καταλιπὼν τὴν Ναζαρὲτ ἐλθὼν κατῴκησεν εἰς Καπερναοὺμ τὴν παραθαλασσίαν ἐν ὁρίοις Ζαβουλὼν καὶ Νεφθαλείμ, 14 ἵνα πληρωθῇ τὸ ρηθὲν διὰ ῾Ησαΐου τοῦ προφήτου λέγοντος· 15 γῆ Ζαβουλὼν καὶ γῆ Νεφθαλείμ, ὁδὸν θαλάσσης, πέραν τοῦ ᾿Ιορδάνου, Γαλιλαία τῶν ἐθνῶν, 16 ὁ λαὸς ὁ καθήμενος ἐν σκότει εἶδε φῶς μέγα καὶ τοῖς καθημένοις ἐν χώρᾳ καὶ σκιᾷ θανάτου φῶς ἀνέτειλεν αὐτοῖς.
Λίγες σκέψεις.
Ίσως είναι το μικρότερο ευαγγελικό ανάγνωσμα το σημερινό, αλλά, έχω την εντύπωση ότι είναι τεράστιας σημασίας.
Ο Κύριος μαθαίνει ότι συνέλαβαν τον Ιωάννη. Το ρήμα "παρεδόθη" δεν είναι παθητικό, δηλαδή παρέδωσε ο Ιωάννης τον εαυτό του, αλλά μέσο, δηλαδή παρέδωσαν τον Ιωάννη στην φυλακή. Δηλαδή, γιά τον λαό του Θεού, τον ευλογημένο Ισραήλ, δεν υπάρχει πλέον προφήτης, αφού τον τελευταίο, τον Ιωάννη, τον έκλεισαν στην φυλακή. Ο λαός του Θεού μένει χωρίς προφήτη, κάποιον που να μιλάει προς τον λαό αλλά και εξ ονόματος του λαού. Δεν υπάρχει κήρυκας μετανοίας, αφού ο Ιωάννης κλείστηκε στην φυλακή.
Σήμερα κόψαμε και την πίττα μας. Αλλά σκεφτήκαμε να μιμηθούμε, κατά το δυνατό, την πράξη του Μεγάλου Βασιλείου. Αφού δεν πιστεύουμε στην τύχη και σε τυχερούς, φέραμε όλοι από ένα δώρο, τα συγκεντρώσαμε σε ένα πανέρι, χωρίς να ξέρουμε ποιός έφερε το κάθετι. Ψάλλαμε το απολυτίκιο του αγίου, κόψαμε την πίττα, αφού διαβάσαμε την σχετική Ευχή και την μοιράσαμε, ξεκινώντας από τον Αφέντη Χριστό, τον Οικουμενικό μας Πατριάρχη και τον Μητροπολίτη μας, στην πρώτη πίττα. Στην δεύτερη, ξεκινήσαμε από την Κυρία Θεοτόκο και στην τρίτη με τον Τίμιο Πρόδρομο. Όταν τελειώσαμε το μοίρασμα της πίττας, μοιράσαμε τα δώρα. και έτσι ο καθένας πήρε και από κάτι. Και όλοι το χαρήκαμε. Ανεβάζουμε τώρα και τις φωτογραφίες, γιά να Σας καταστήσουμε κοινωνούς.
Καλή και ευλογημένη η χρονιά μας.
Μέγας Αγιασμός
Το Άγιο Όρος είναι το καλύτερο πρότυπο σε πολλά θέματα λειτουργικής ζωής, και αυτό κανείς δεν μπορεί να το αμφισβητήσει. Είναι η υπερχιλιόχρονη παράδοση αλλά και η καθημερινή μεγάλη λειτουργική ζωή. Είναι η γνώση των Τυπικών και η πείρα. Είναι οι μοναχοί που έχουν επιδοθεί επί δεκαετίες στο διακόνημα του Τυπικάρη. Είναι τόσα πολλά αυτά που κάνουν το Άγιο Όρος θεματοφύλακα, είναι και η ορθή χρήση και εφαρμογή.
Ως πρόλογο αυτά γιά το θέμα που θα μας απασχολήσει στην συνέχεια.
Το θέμα μας είναι ο Μέγας Αγιασμός. Και αφού μας μένουν αρκετές ακόμα ώρες μέχρι την απόδοση και της Ενάτης ώρας της εορτής των Θεοφανίων, αύριο πριν τον Εσπερινό, καταθέτουμε το πώς χρησιμοποιείται στο Άγιον Όρος ο Μέγας Αγιασμός.
Ας αναφέρουμε κατ’ αρχάς πώς γίνεται, την τελετουργία. Μερικές λειτουργικές παρατηρήσεις, που σίγουρα τον διαφοροποιούν από οποιαδήποτε άλλη τελετή, σχετική με το νερό.
Γίνεται στο τέλος της Θείας Λειτουργίας, πριν δηλαδή το δι’ ευχών, μετά ακριβώς την οπισθάμβωνο ευχή. Άρα, είναι μέρος της Θείας Λειτουργίας, είναι μέρος του μυστηρίου. Θεωρείται δηλαδή μυστήριο, όπως αναφέρεται και στο ιερό Πηδάλιο.